Reakcja tlenku węgla(II) z parą wodną przebiega zgodnie z równaniem:
CO(g) + H2O(g) ⇌ H2(g) + CO2(g)
W temperaturze 800 K stężeniowa stała równowagi tej reakcji jest równa 4,0.
Na podstawie: K. Schmidt-Szałowski, M. Szafran, E. Bobryk, J. Sentek, Technologia chemiczna.
Przemysł nieorganiczny, Warszawa 2013.
W zamkniętym reaktorze o stałej pojemności zmieszano 1 mol tlenku węgla(II) z parą wodną
w ilości trzykrotnie większej od ilości stechiometrycznej. Mieszaninę utrzymywano
w temperaturze 800 K aż do osiągnięcia stanu równowagi dynamicznej przez układ.
Oblicz liczbę moli każdej substancji znajdującej się w reaktorze po ustaleniu się stanu równowagi opisanej reakcji.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zbuduj tabelę zmian dla początkowych ilości 1 i 3 mole.
Podpowiedź 2
Wykorzystaj identyczne przyrosty obu produktów i zapisz Kc = 4.
Podpowiedź 3
Wybierz pierwiastek x między 0 a 1, a następnie wyznacz wszystkie cztery ilości w równowadze.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody (w tym poprawne zapisanie – w dowolnej postaci –
wyrażenia na stałą równowagi opisanej reakcji), poprawne wykonanie obliczeń oraz
podanie wyniku w molach.
1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
lub
– niepodanie wyniku w molach.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Początkowo mamy 1 mol CO i 3 mole pary wodnej. Oznaczając przereagowaną ilość CO przez x, otrzymujemy w równowadze 1 − x, 3 − x, x i x moli kolejnych reagentów. Objętość skraca się w wyrażeniu Kc, więc x2/[(1 − x)(3 − x)] = 4.
Fizyczny pierwiastek wynosi około 0,903 mola. Pozostaje około 0,097 mola CO i 2,097 mola H2O oraz powstaje po 0,903 mola H2 i CO2. Drugi pierwiastek przekracza początkową ilość CO.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
