Atomy pewnego pierwiastka oznaczonego umownie symbolem X mają w stanie podstawowym
następującą konfigurację elektronową:
1s2 2s2 2 p6 3s2 3 p6 3d10 4s2 4 p5
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. | Pierwiastek X tworzy związek z wodorem o wzorze ogólnym HX. Wodny roztwór wodorku HX o stężeniu równym 0,1 mol·dm −3 ma pH ≈ 1. | P | F |
|---|---|---|---|
2. | Rozcieńczony wodny roztwór wodorku HX ma pH wyższe niż stężony wodny roztwór tego wodorku. | P | F |
3. | Najniższy stopień utlenienia, jaki pierwiastek X przyjmuje w związkach chemicznych, jest równy –I, a najwyższy wynosi VII. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpoznaj fluorowiec na podstawie liczby elektronów 4p.
Podpowiedź 2
Zastosuj pełną dysocjację HBr oraz zależność pH = −log[H3O+].
Podpowiedź 3
Dla bromu potwierdź również skrajne stopnie utlenienia −I i VII; zaznacz P, P, P.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. | Pierwiastek X tworzy związek z wodorem o wzorze ogólnym HX. Wodny roztwór wodorku HX o stężeniu równym 0,1 mol∙dm −3 ma pH ≈ 1. | P | |
|---|---|---|---|
2. | Rozcieńczony wodny roztwór wodorku HX ma pH wyższe niż stężony wodny roztwór tego wodorku. | P | |
3. | Najniższy stopień utlenienia, jaki pierwiastek X przyjmuje w związkach chemicznych, jest równy –I, a najwyższy wynosi VII. | P |
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Konfiguracja kończąca się 4s24p5 identyfikuje brom. Jego wodorek HBr jest mocnym kwasem: roztwór 0,1 mol·dm−3 ma w szkolnym modelu pH około 1. Rozcieńczenie obniża stężenie H3O+, a więc podwyższa pH.
Brom osiąga stopnie utlenienia od −I do VII w odpowiednich związkach. Wszystkie trzy zdania są prawdziwe. Nie odwracamy zależności między liczbą pH a stężeniem jonów oksoniowych.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
1. | Pierwiastek X tworzy związek z wodorem o wzorze ogólnym HX. Wodny roztwór wodorku HX o stężeniu równym 0,1 mol∙dm −3 ma pH ≈ 1. | P | |
|---|---|---|---|
2. | Rozcieńczony wodny roztwór wodorku HX ma pH wyższe niż stężony wodny roztwór tego wodorku. | P | |
3. | Najniższy stopień utlenienia, jaki pierwiastek X przyjmuje w związkach chemicznych, jest równy –I, a najwyższy wynosi VII. | P |