Zadanie 39 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

W roztworze o odczynie zasadowym ketony, których cząsteczki zawierają grupę –OH przy

atomie węgla połączonym z atomem węgla grupy karbonylowej, ulegają izomeryzacji. Tę

przemianę ilustruje poniższy schemat.

Zadanie 39 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

wymieszano i ogrzano.

Odpowiedz na poniższe pytanie. Wpisz TAK albo NIE do tabeli i podaj uzasadnienie.

W uzasadnieniu odwołaj się do konsekwencji procesu opisanego w informacji oraz nazwij właściwości cukrów, które potwierdzono opisanym doświadczeniem.

Czy po dodaniu do probówek z wodnymi roztworami glukozy

i fruktozy zalkalizowanej zawiesiny wodorotlenku miedzi(II),

a następnie po wymieszaniu i ogrzaniu zawartości każdej probówki

zaobserwowano różne objawy reakcji?

 

Uzasadnienie: …

Zadanie 39 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Uwzględnij zasadowe środowisko doświadczenia, a nie tylko początkowe grupy karbonylowe.

Podpowiedź 2

Fruktoza może w tych warunkach tworzyć izomery zawierające grupę aldehydową.

Podpowiedź 3

Wpisz NIE i wyjaśnij wspólny dodatni wynik izomeryzacją fruktozy oraz właściwościami redukującymi cukrów.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Czy po dodaniu do probówek z wodnymi roztworami glukozy

i fruktozy zalkalizowanej zawiesiny wodorotlenku miedzi(II),

a następnie wymieszaniu i ogrzaniu zawartości każdej probówki

zaobserwowano różne objawy reakcji?

NIE

Uzasadnienie: W warunkach doświadczenie fruktoza ulega izomeryzacji, w wyniku której

tworzą się związki (m.in. glukoza), których cząsteczki mają grupę aldehydową i wykazują

właściwości redukujące.

Odpowiedź CKE 39 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli i poprawne uzasadnienie uwzględniające proces

izomeryzacji i właściwości redukujące cukrów.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Obie probówki dają podobny dodatni wynik próby Trommera, więc odpowiadamy NIE. Glukoza redukuje Cu(II) dzięki dostępnej grupie aldehydowej w formie łańcuchowej.

Fruktoza jest ketozą, ale w środowisku zasadowym izomeryzuje przez enodiol do aldoz wykazujących właściwości redukujące. W obu próbach po ogrzaniu pojawia się ceglasty osad Cu2O. Sam opis jednakowej barwy nie wystarczy: uzasadnienie powinno połączyć izomeryzację z właściwościami redukującymi.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Czy po dodaniu do probówek z wodnymi roztworami glukozy

i fruktozy zalkalizowanej zawiesiny wodorotlenku miedzi(II),

a następnie wymieszaniu i ogrzaniu zawartości każdej probówki

zaobserwowano różne objawy reakcji?

NIE

Uzasadnienie: W warunkach doświadczenie fruktoza ulega izomeryzacji, w wyniku której

tworzą się związki (m.in. glukoza), których cząsteczki mają grupę aldehydową i wykazują

właściwości redukujące.

Odpowiedź CKE 39 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_05_glowny_39

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania