Zadanie 29 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 28–29.

Chlorowcopochodne alkanów reagują z metalicznym litem, w wyniku czego tworzą związki

litoorganiczne (których wzór w uproszczeniu można zapisać jako RLi). Reakcja przebiega

zgodnie ze schematem:

RX +2Li → RLi + LiX

Związki litoorganiczne gwałtownie reagują z wodą z wydzieleniem wolnego węglowodoru.

Roztwór po takiej reakcji ma odczyn zasadowy. W reakcjach związków litoorganicznych

z jodkiem miedzi(I) powstaje związek miedziolitoorganiczny R2CuLi zgodnie z poniższym

schematem:

2RLi + CuI → R2CuLi + LiI

Związek R2CuLi jest zwany odczynnikiem Gilmana. Ten odczynnik może reagować z inną

chlorowcopochodną, w wyniku czego tworzy odpowiedni węglowodór (R–R'), co zilustrowano

schematem:

R2CuLi + R'X → R–R' + LiX + RCu

Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.

Temperatura topnienia butylolitu (C4H9Li) jest znacznie niższa od 0 °C.

Na podstawie różnicy elektroujemności między litem a węglem oraz informacji wprowadzającej dotyczącej temperatury topnienia butylolitu określ rodzaj wiązania węgiel – lit.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj podane właściwości z charakterystycznymi cechami typowych ciał jonowych.

Podpowiedź 2

Wiązanie z litem jest silnie spolaryzowane, ale odpowiedź wymaga klasyfikacji w modelu zadania.

Podpowiedź 3

Wpisz wiązanie kowalencyjne spolaryzowane, z przesunięciem gęstości elektronowej ku węglowi.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

kowalencyjne spolaryzowane lub atomowe spolaryzowane lub kowalencyjne lub atomowe

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne określenie rodzaju wiązania.

0 p. – za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Niskie temperatury topnienia oraz właściwości podane w materiale wskazują w szkolnym modelu na wiązanie kowalencyjne w związku litoorganicznym. Duża różnica elektroujemności powoduje jego silną polaryzację w stronę atomu węgla.

Wymagane określenie to wiązanie kowalencyjne spolaryzowane. Nie wyciągamy wniosku o typowej sieci jonowej wyłącznie z faktu, że jednym z pierwiastków jest metal; analizujemy właściwości badanego związku i zakres uproszczenia przyjęty w zadaniu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

kowalencyjne spolaryzowane lub atomowe spolaryzowane lub kowalencyjne lub atomowe

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_05_glowny_29

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania