Źródło
Informacja do zadań 28–29.
Chlorowcopochodne alkanów reagują z metalicznym litem, w wyniku czego tworzą związki
litoorganiczne (których wzór w uproszczeniu można zapisać jako RLi). Reakcja przebiega
zgodnie ze schematem:
Związki litoorganiczne gwałtownie reagują z wodą z wydzieleniem wolnego węglowodoru.
Roztwór po takiej reakcji ma odczyn zasadowy. W reakcjach związków litoorganicznych
z jodkiem miedzi(I) powstaje związek miedziolitoorganiczny R2CuLi zgodnie z poniższym
schematem:
Związek R2CuLi jest zwany odczynnikiem Gilmana. Ten odczynnik może reagować z inną
chlorowcopochodną, w wyniku czego tworzy odpowiedni węglowodór (R–R'), co zilustrowano
schematem:
Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.
Temperatura topnienia butylolitu (C4H9Li) jest znacznie niższa od 0 °C.
Na podstawie różnicy elektroujemności między litem a węglem oraz informacji wprowadzającej dotyczącej temperatury topnienia butylolitu określ rodzaj wiązania węgiel – lit.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj podane właściwości z charakterystycznymi cechami typowych ciał jonowych.
Podpowiedź 2
Wiązanie z litem jest silnie spolaryzowane, ale odpowiedź wymaga klasyfikacji w modelu zadania.
Podpowiedź 3
Wpisz wiązanie kowalencyjne spolaryzowane, z przesunięciem gęstości elektronowej ku węglowi.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
kowalencyjne spolaryzowane lub atomowe spolaryzowane lub kowalencyjne lub atomowe
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne określenie rodzaju wiązania.
0 p. – za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Niskie temperatury topnienia oraz właściwości podane w materiale wskazują w szkolnym modelu na wiązanie kowalencyjne w związku litoorganicznym. Duża różnica elektroujemności powoduje jego silną polaryzację w stronę atomu węgla.
Wymagane określenie to wiązanie kowalencyjne spolaryzowane. Nie wyciągamy wniosku o typowej sieci jonowej wyłącznie z faktu, że jednym z pierwiastków jest metal; analizujemy właściwości badanego związku i zakres uproszczenia przyjęty w zadaniu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
kowalencyjne spolaryzowane lub atomowe spolaryzowane lub kowalencyjne lub atomowe