Zadanie 18.1 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 18.

Przeprowadzono doświadczenie, którego celem było porównanie aktywności chemicznej

czterech metali: talu (Tl), technetu (Tc), hafnu (Hf) i molibdenu (Mo). Stwierdzono, że

z udziałem wymienionych metali i ich jonów samorzutnie zachodzą reakcje, których przebieg

ilustrują poniższe równania w formie jonowej skróconej:

I. 3 Hf + 4 Mo³⁺ → 3 Hf⁴⁺ + 4 Mo
II. 3 Tl + Mo³⁺ → 3 Tl⁺ + Mo
III. Hf + Tc⁴⁺ → Hf⁴⁺ + Tc
IV. Hf + 4 Tl⁺ → Hf⁴⁺ + 4 Tl
V. 4 Mo + 3 Tc⁴⁺ → 4 Mo³⁺ + 3 Tc

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.

Uszereguj wymienione metale według malejącej aktywności chemicznej – napisz ich symbole w odpowiedniej kolejności.

największa aktywność najmniejsza aktywność

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Dla każdej reakcji ustal, który metal przechodzi w kation, a który zostaje wydzielony.

Podpowiedź 2

Metal przechodzący do roztworu jest aktywniejszy od metalu wydzielanego.

Podpowiedź 3

Połącz zależności w szereg Hf > Tl > Mo > Tc.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Hf, Tl, Mo, Tc

Uwaga! Jeśli zdający zamiast symboli pierwiastków poda ich nazwy, należy przyznać punkt.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uszeregowanie metali.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Metal wypierający inny metal z roztworu jego soli jest w podanych warunkach aktywniejszym reduktorem. Z każdej opisanej reakcji zapisujemy odpowiednią nierówność, a następnie łączymy je w jeden szereg.

Otrzymujemy malejącą aktywność Hf, Tl, Mo, Tc. Wykorzystujemy dane doświadczeń zamiast zgadywać na podstawie położenia w układzie okresowym; taki prosty trend nie porządkuje jednoznacznie wszystkich metali przejściowych.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Hf, Tl, Mo, Tc

Uwaga! Jeśli zdający zamiast symboli pierwiastków poda ich nazwy, należy przyznać punkt.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_05_glowny_18.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania