Zadanie 38.2 — czerwiec 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 38.

Kwas galusowy, czyli kwas 3,4,5-trihydroksybenzoesowy, jest jednym ze składników liści

herbaty. Należy on do grupy tzw. kwasów fenolowych. Galusan propylu, który jest estrem

kwasu galusowego i propan-1-olu, znalazł zastosowanie jako przeciwutleniacz – stosuje się

go w przemyśle spożywczym jako dodatek do żywności (symbol E310 w spisie dodatków)

i w przemyśle kosmetycznym.

W celu wykrycia kwasu galusowego w żółto zabarwionym naparze herbaty, do probówki,

w której znajdował się ten napar, dodano wodny roztwór chlorku żelaza(III). Stwierdzono, że

w wyniku reakcji kompleksowania powstało granatowofioletowe zabarwienie.

Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony organicznego anionu o najwyższym ładunku ujemnym, który może być obecny w roztworze po reakcji galusanu propylu z nadmiarem wodnego roztworu wodorotlenku sodu.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zaznacz osobno wiązanie estrowe i trzy kwasowe grupy fenolowe.

Podpowiedź 2

Jedna porcja zasady hydrolizuje ester, a trzy kolejne zobojętniają grupy fenolowe.

Podpowiedź 3

Narysuj anion z COO⁻ i trzema grupami O⁻ w pozycjach 3, 4 i 5. Sprawdź łączny ładunek −4.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 38.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne narysowanie wzoru.

0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Nadmiar NaOH hydrolizuje wiązanie estrowe galusanu propylu. Część kwasowa daje karboksylan. Zasada odszczepia też protony trzech fenolowych grup OH.

Na pierścieniu narysuj grupę COO⁻ w pozycji 1 i trzy grupy O⁻ w pozycjach 3, 4 i 5. Łączny ładunek wynosi −4. Polecenie wymaga wzoru samego anionu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 38.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_06_dodatkowy_38.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania