Zadanie 36.1 — czerwiec 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 36.

Tłuszcz X jest związkiem czynnym optycznie. W wyniku reakcji uwodornienia tego tłuszczu

przebiegającej w stosunku molowym n tłuszczu : n wodoru = 1 : 2 można otrzymać tłuszcz Y

niewykazujący czynności optycznej. W wyniku hydrolizy tłuszczu Y z wodorotlenkiem sodu

otrzymuje się wyłącznie dwa produkty.

Zadanie 36.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Połącz zużycie dwóch moli H2 z liczbą wiązań podwójnych w całym tłuszczu.

Podpowiedź 2

Dwa produkty hydrolizy Y oznaczają glicerol i tylko jeden rodzaj mydła.

Podpowiedź 3

Wstaw dwie reszty C17H33 i jedną C17H35, umieszczając nasyconą na skrajnym ramieniu glicerolu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 36.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie schematu.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dwa mole wodoru na mol tłuszczu oznaczają dwa wiązania podwójne w resztach kwasowych X. Hydroliza uwodornionego Y daje tylko glicerol i jedną sól kwasu tłuszczowego, więc wszystkie jego reszty kwasowe są jednakowe.

X zawiera zatem dwie reszty nienasycone C17H33 i jedną nasyconą C17H35. Aby X był czynny optycznie, skrajne reszty przy glicerolu muszą się różnić: nasyconą umieszczamy na końcu, nie w środku. Reszta C15H31 nie spełnia warunków produktu hydrolizy.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 36.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_06_dodatkowy_36.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania