Zadanie 30 — czerwiec 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

O węglowodorach A i B, z których każdy ma wzór sumaryczny C5H10, wiadomo, że

odbarwiają one zakwaszony wodny roztwór manganianu(VII) potasu. Ponadto:

• węglowodór A wykazuje izomerię geometryczną cis–trans

• węglowodór B w reakcji polimeryzacji tworzy polimer o wzorze:

Zadanie 30 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.
  
 

nn

 

Nazwa systematyczna węglowodoru A

Wzór węglowodoru B

  

Ocena i uzasadnienie:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Warunek cis–trans sprawdza się osobno przy każdym atomie wiązania podwójnego.

Podpowiedź 2

Zidentyfikuj A jako nierozgałęziony alken, a B odtwórz z jednostki polimeru.

Podpowiedź 3

Podaj pent-2-en dla A i wzór 2-metylobut-2-enu dla B; odrzuć cis–trans B z powodu dwóch identycznych podstawników.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Nazwa systematyczna węglowodoru A

Wzór węglowodoru B

pent-2-en

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 14.
Odpowiedź CKE 30 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

Uwaga: Przy poprawnym szkielecie węglowym węglowodoru B i poprawnym uzasadnieniu na-

leży przyznać 1 pkt

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne napisanie nazwy alkenu A i narysowanie wzoru półstrukturalnego

(grupowego) alkenu B, i za poprawne wyjaśnienie.

1 p. – za poprawne napisanie nazwy alkenu A i narysowanie wzoru półstrukturalnego

(grupowego) alkenu B i błędne wyjaśnienie lub brak wyjaśnienia

lub

– za poprawne narysowanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) alkenu B

i sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.

0 p. – za inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Spośród alkenów C5H10 izomerię cis–trans wykazuje pent-2-en, dlatego jest związkiem A. Monomer B odtwarzamy z jednostki polimeru przez zamianę wiązania między dwoma atomami szkieletu na podwójne; otrzymujemy 2-metylobut-2-en.

B nie wykazuje izomerii cis–trans, bo jeden z atomów węgla wiązania podwójnego ma dwa jednakowe podstawniki metylowe. Sama obecność wiązania podwójnego nie wystarcza do izomerii geometrycznej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Nazwa systematyczna węglowodoru A

Wzór węglowodoru B

pent-2-en

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 14.
Odpowiedź CKE 30 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

Uwaga: Przy poprawnym szkielecie węglowym węglowodoru B i poprawnym uzasadnieniu na-

leży przyznać 1 pkt

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_06_dodatkowy_30

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania