O węglowodorach A i B, z których każdy ma wzór sumaryczny C5H10, wiadomo, że
odbarwiają one zakwaszony wodny roztwór manganianu(VII) potasu. Ponadto:
• węglowodór A wykazuje izomerię geometryczną cis–trans
• węglowodór B w reakcji polimeryzacji tworzy polimer o wzorze:

nn | |
|---|---|
Nazwa systematyczna węglowodoru A | Wzór węglowodoru B |
|---|---|
Ocena i uzasadnienie:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Warunek cis–trans sprawdza się osobno przy każdym atomie wiązania podwójnego.
Podpowiedź 2
Zidentyfikuj A jako nierozgałęziony alken, a B odtwórz z jednostki polimeru.
Podpowiedź 3
Podaj pent-2-en dla A i wzór 2-metylobut-2-enu dla B; odrzuć cis–trans B z powodu dwóch identycznych podstawników.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Nazwa systematyczna węglowodoru A | Wzór węglowodoru B |
|---|---|
pent-2-en |

Uwaga: Przy poprawnym szkielecie węglowym węglowodoru B i poprawnym uzasadnieniu na-
leży przyznać 1 pkt
Zasady oceniania
2 p. – za poprawne napisanie nazwy alkenu A i narysowanie wzoru półstrukturalnego
(grupowego) alkenu B, i za poprawne wyjaśnienie.
1 p. – za poprawne napisanie nazwy alkenu A i narysowanie wzoru półstrukturalnego
(grupowego) alkenu B i błędne wyjaśnienie lub brak wyjaśnienia
lub
– za poprawne narysowanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) alkenu B
i sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 p. – za inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Spośród alkenów C5H10 izomerię cis–trans wykazuje pent-2-en, dlatego jest związkiem A. Monomer B odtwarzamy z jednostki polimeru przez zamianę wiązania między dwoma atomami szkieletu na podwójne; otrzymujemy 2-metylobut-2-en.
B nie wykazuje izomerii cis–trans, bo jeden z atomów węgla wiązania podwójnego ma dwa jednakowe podstawniki metylowe. Sama obecność wiązania podwójnego nie wystarcza do izomerii geometrycznej.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Nazwa systematyczna węglowodoru A | Wzór węglowodoru B |
|---|---|
pent-2-en |

Uwaga: Przy poprawnym szkielecie węglowym węglowodoru B i poprawnym uzasadnieniu na-
leży przyznać 1 pkt