Zadanie 24 — czerwiec 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 22–24.

W zamkniętym naczyniu pomiędzy substancjami X, Y oraz Z, które w temperaturze T i pod

ciśnieniem p są gazami, ustala się stan równowagi chemicznej.

Zmianę liczby moli reagentów X, Y oraz Z w trakcie procesu przedstawia poniższy wykres.

Informacja do zadań 22–24. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

Podczas reakcji, dla której zmianę liczby moli reagentów przedstawiono na wykresie,

wydziela się ciepło. Naczynie reakcyjne, w którym został osiągnięty stan równowagi,

podgrzano do temperatury T1 wyższej od temperatury T.

Poniżej przedstawiono opinię dotyczącą szybkości reakcji chemicznych w stanie równowagi

dynamicznej w temperaturze T1 oraz wartości Kc1 w tej temperaturze.

„Po podgrzaniu układu do temperatury T1 ustala się nowy stan równowagi dynamicznej.

Wartość Kc1 w tej temperaturze jest większa od wartości Kc w temperaturze T. W stanie

równowagi dynamicznej w wyższej temperaturze następuje wzrost szybkości reakcji

przekształcenia substratu w produkty oraz spadek szybkości reakcji odwrotnej (w porównaniu

do analogicznych wartości szybkości reakcji w stanie równowagi opisanych wartością Kc)”.

Oceń, czy informacja jest poprawna. Podkreśl właściwe określenie w każdym nawiasie i uzasadnij swoją ocenę.

Informacja (jest / nie jest) poprawna.

1. Wartość Kc1 w temperaturze T1 jest (większa / mniejsza) od wartości Kc w temperaturze T.

Uzasadnienie: …

2. W stanie równowagi układu w temperaturze T1 szybkość reakcji przekształcania

substratu X w produkty jest (większa / mniejsza) niż w temperaturze T. W temperaturze

T1 szybkość reakcji odwrotnej jest (większa / mniejsza) niż w temperaturze T.

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozdziel wpływ temperatury na położenie równowagi od wpływu na kinetykę.

Podpowiedź 2

Ogrzewanie nie sprzyja produktom reakcji egzotermicznej, ale zwiększa szybkość przemian.

Podpowiedź 3

Wskaż mniejsze K oraz większe, równe sobie szybkości obu reakcji w nowej równowadze.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Informacja (jest / nie jest) poprawna.

1. Wartość Kc1 w temperaturze T1 jest (większa / mniejsza) od wartości Kc w temperaturze T.

Uzasadnienie: jest to reakcja egzotermiczna (w trakcie jej przebiegu wydziela się ciepło,

co oznacza, że w wyższej temperaturze zmniejsza się liczba moli produktów, a wzrasta

liczba moli substratu w porównaniu z niższą temperaturą).

2. W stanie równowagi układu w temperaturze T1 szybkość reakcji przekształcania substratu X

w produkty jest (większa / mniejsza) niż w temperaturze T. W temperaturze T1 szybkość

reakcji odwrotnej jest (większa / mniejsza) niż w temperaturze T.

Uzasadnienie: wraz ze wzrostem temperatury wzrasta szybkość reakcji chemicznych.

Zasady oceniania

2 p. – za poprawną ocenę informacji oraz poprawne dokończenie obu zdań.

1 p. – za poprawną ocenę informacji oraz poprawne dokończenie jednego zdania.

0 p. – za błędną ocenę informacji przy błędnym lub poprawnym dokończeniu jednego lub obu

zdań lub brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Reakcja tworzenia produktów jest egzotermiczna, więc ogrzanie przesuwa równowagę w stronę substratu i zmniejsza stałą równowagi. Jednocześnie wyższa temperatura przyspiesza oba kierunki reakcji.

W nowym stanie równowagi szybkości reakcji wprost i odwrotnej są sobie równe, a zgodnie z opisem zadania większe niż przed ogrzaniem. Nie utożsamiamy zmniejszenia wydajności z zatrzymaniem procesu ani ze spadkiem obu szybkości.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Informacja (jest / nie jest) poprawna.

1. Wartość Kc1 w temperaturze T1 jest (większa / mniejsza) od wartości Kc w temperaturze T.

Uzasadnienie: jest to reakcja egzotermiczna (w trakcie jej przebiegu wydziela się ciepło,

co oznacza, że w wyższej temperaturze zmniejsza się liczba moli produktów, a wzrasta

liczba moli substratu w porównaniu z niższą temperaturą).

2. W stanie równowagi układu w temperaturze T1 szybkość reakcji przekształcania substratu X

w produkty jest (większa / mniejsza) niż w temperaturze T. W temperaturze T1 szybkość

reakcji odwrotnej jest (większa / mniejsza) niż w temperaturze T.

Uzasadnienie: wraz ze wzrostem temperatury wzrasta szybkość reakcji chemicznych.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_06_dodatkowy_24

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania