Źródło
Informacja do zadań 16–18.
Wodny roztwór soli amonowej kwasu HX ma odczyn kwasowy, a wodny roztwór soli
sodowej kwasu HZ ma odczyn zasadowy.
Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane na poniższym schemacie.

Objawy świadczące o przebiegu reakcji zaobserwowano tylko w jednej probówce.
Uwaga redakcyjna. W zadaniu sprawdzającym samodzielnie porządek mocy kwasów należy przyjąć Ka(HX) > Ka(HZ). W oryginalnym zestawie wynika to po dołączeniu danej z zadania 18 o obojętnym odczynie roztworu NH₄Z. Zasadowy odczyn NaZ sam w sobie nie pozwala porównać HX i HZ.
Odczyn wodnego roztworu soli pochodzącej od słabego kwasu i słabej zasady zależy od
stałych dysocjacji tego kwasu i tej zasady. Wartość pH wodnego roztworu soli amonowej
kwasu HZ zmierzona w temperaturze 25 °C wynosi 7.
Przeanalizuj dane dotyczące stałych dysocjacji wybranych kwasów i zasad w roztworach wodnych i podaj wartość stałej dysocjacji kwasu HZ.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odczyn soli zależy od obu jonów, a nie tylko od kwasu, z którego pochodzi.
Podpowiedź 2
Dla obojętnej soli słabego kwasu i słabej zasady porównaj Kₐ kwasu z Kᵦ zasady.
Podpowiedź 3
Odszukaj Kᵦ amoniaku i przypisz HZ tę samą wartość około 1,8·10−5.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
(około) 1,8 · 10 −5
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne podanie wartości stałej dysocjacji.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Sól słabego kwasu i słabej zasady może dawać odczyn kwaśny, zasadowy lub obojętny. Dla soli amonowej HZ obojętność w temperaturze 25°C oznacza równoważenie kwasowości kationu i zasadowości anionu.
W szkolnym modelu zachodzi wtedy Kₐ(HZ) = Kᵦ(NH3). Korzystając z wartości tablicowej dla amoniaku, otrzymujemy około 1,8·10−5. Nie przypisujemy Kₐ wartości 10−7 tylko dlatego, że pH wynosi 7.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
(około) 1,8 · 10 −5