Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg przedstawiono na poniższym schemacie.

Po delikatnym ogrzaniu kolby z mieszaniną reakcyjną zaobserwowano odbarwianie roztworu
w kolbie oraz powstanie białego osadu w probówce.
Uzupełnij poniższy zapis, tak aby przedstawiał on w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła w kolbie podczas przeprowadzonego doświadczenia. Oceń, czy gdyby do opisanego doświadczenia użyto kwasu etanowego zamiast kwasu metanowego, również zaobserwowano by odbarwienie roztworu w kolbie oraz powstanie osadu w probówce. Uzasadnij swoje stanowisko.
Równanie reakcji:

Ocena wraz z uzasadnieniem:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zbilansuj dwuelektronowe utlenianie kwasu mrówkowego i pięcioelektronową redukcję manganu. Rozpoznaj gaz w wodzie wapiennej.
Podpowiedź 2
Po zrównaniu elektronów współczynniki głównych reagentów wynoszą 5 i 2. Kwas octowy nie daje w tej próbie takiego utleniania.
Podpowiedź 3
Uzupełnij bilans 5 kwasu + 2MnO4− + 6H+ → 5CO2 + 2Mn2+ + 8H2O. Odrzuć analogiczny wynik dla kwasu octowego i uzasadnij brakiem właściwości redukujących w tych warunkach.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Ocena wraz z uzasadnieniem:
• Nie, ponieważ kwas octowy nie ma właściwości redukujących.
• Użycie kwasu etanowego (octowego) zamiast kwasu metanowego (mrówkowego) nie
spowoduje opisanego przebiegu reakcji, ponieważ (w opisanych warunkach) kwas
octowy nie ulega utlenieniu.
Zasady oceniania
2 p. – za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej oraz za poprawną ocenę
wraz z uzasadnieniem.
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej i błędną ocenę wraz
z uzasadnieniem (albo jej brak)
lub
– za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak zapisu równania i poprawną
ocenę wraz z uzasadnieniem.
0 p. – za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi i błędną ocenę
wraz z uzasadnieniem albo brak odpowiedzi.
Uwaga: zapisy pomocnicze (nad miejscem na odpowiedź) nie podlegają ocenie z wyjątkiem
sytuacji, gdy zdający nie zapisze równania reakcji w miejscu na to przeznaczonym.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Kwas mrówkowy utlenia się do CO2, oddając dwa elektrony, a MnO4− redukuje się w kwasie do Mn2+, przyjmując pięć. Sumowanie daje 5 cząsteczek kwasu, 2MnO4− i 6H+ po lewej oraz 5CO2, 2Mn2+ i 8H2O po prawej.
CO2 wywołuje biały osad CaCO3 w wodzie wapiennej, a redukcja manganu odbarwienie kolby. Kwas octowy nie daje tej analogicznej redukcji w opisanych warunkach, więc nie przewidujemy obu tych objawów po jego podstawieniu. To szczególna właściwość kwasu mrówkowego, nie uniwersalna cecha wszystkich kwasów karboksylowych.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Ocena wraz z uzasadnieniem:
• Nie, ponieważ kwas octowy nie ma właściwości redukujących.
• Użycie kwasu etanowego (octowego) zamiast kwasu metanowego (mrówkowego) nie
spowoduje opisanego przebiegu reakcji, ponieważ (w opisanych warunkach) kwas
octowy nie ulega utlenieniu.