Zadanie 31 — maj 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Kwas adypinowy jest ważnym surowcem w produkcji tworzyw sztucznych. Na skalę

techniczną otrzymuje się go przez utlenianie mieszaniny cykloheksanonu oraz

cykloheksanolu. Poniżej przedstawiono równania tych przemian.

Przemiana I

Zadanie 31 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.

Przemiana II

Zadanie 31 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.

Na podstawie: K. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii,

Warszawa 2007.

Podaj liczbę moli elektronów oddawanych przez 1 mol cykloheksanonu i 1 mol cykloheksanolu podczas opisanych przemian.

Przemiana I: …

Przemiana II: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj zmianę azotu z HNO3 do NO i policz elektrony na jeden atom azotu.

Podpowiedź 2

Każdy azot przyjmuje 3 elektrony. W drugim równaniu osiem takich atomów odnosi się do trzech cząsteczek alkoholu.

Podpowiedź 3

Podaj 6 mol e− na mol cykloheksanonu i 8 mol e− na mol cykloheksanolu. Podziel wynik drugiego równania przez trzy.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Przemiana I: 6 (moli elektronów) Przemiana II: 8 (moli elektronów)

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne podanie liczby moli elektronów dla obu przemian.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Najprościej wykorzystać liczbę cząsteczek HNO3 redukowanych do NO. Azot przechodzi z +V na +II, przyjmując trzy elektrony na atom. W przemianie I na jeden cykloheksanon przypadają dwa HNO3, zatem organiczny reduktor oddaje 2·3 = 6 mol elektronów na mol.

W II osiem HNO3 odpowiada trzem molom cykloheksanolu, więc na mol alkoholu przypada 8·3/3 = 8 mol elektronów. Nie podajemy 24 mol dla jednego mola alkoholu: ta liczba dotyczy całej trzymolowej porcji w równaniu. Bilans elektronowy musi zachowywać równość oddanych i przyjętych elektronów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Przemiana I: 6 (moli elektronów) Przemiana II: 8 (moli elektronów)

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_05_glowny_31

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania