Zadanie 28 — maj 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 27–28.

Oznaczanie zawartości fenolu w ściekach przemysłowych możne przebiegać w kilku etapach

opisanych poniżej.

Etap I: Otrzymywanie bromu.

Etap II: Bromowanie fenolu.

Etap III: Wydzielanie jodu.

Etap IV: Miareczkowanie jodu.

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie.

Fenol, który jest pochodną benzenu zawierającą grupę hydroksylową związaną

z pierścieniem, ulega podczas etapu II oznaczania reakcji substytucji (elektrofilowej /

nukleofilowej / rodnikowej). Bromowanie benzenu wymaga użycia katalizatora, natomiast

reakcja fenolu z bromem przebiega łatwo już w temperaturze pokojowej. Można więc

wnioskować, że grupa hydroksylowa związana z pierścieniem benzenowym

(ułatwia / utrudnia) podstawienie atomów (bromu / wodoru) atomami (bromu / wodoru).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj bromowanie benzenu i fenolu. Zidentyfikuj atomy faktycznie wymieniane w pierścieniu.

Podpowiedź 2

OH aktywuje pierścień wobec elektrofilu. Brom zajmuje miejsca dotychczasowych wodorów, nie grupy hydroksylowej.

Podpowiedź 3

Wybierz elektrofilowej, ułatwia, wodoru, bromu. Zachowaj OH jako podstawnik pierścienia w interpretacji.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 28 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie określeń w każdym nawiasie.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Fenol reaguje z bromem przez substytucję elektrofilową w pierścieniu. Grupa hydroksylowa zwiększa jego reaktywność względem elektrofilu dzięki oddziaływaniu elektronowemu z układem aromatycznym, więc bromowanie zachodzi łatwo bez katalizatora wymaganego dla benzenu. Ułatwia zatem zastępowanie atomów wodoru atomami bromu.

Nie oznacza to zastępowania tlenu lub całej grupy OH: pozostaje ona w produkcie i kieruje reakcję w pierścieniu. Kolejne wybory to elektrofilowej, ułatwia, wodoru, bromu. Typ przemiany odróżniamy od addycji bromu do zwykłego alkenu, gdzie znika wiązanie podwójne w łańcuchu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 28 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_05_glowny_28

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania