Zadanie 4 — maj 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Zależność między mocą kwasu Brønsteda a mocą zasady sprzężonej z tym kwasem opisuje

równanie:

Ka · Kb = Kw

gdzie: Ka – stała dysocjacji kwasu, Kb – stała dysocjacji sprzężonej zasady, a Kw – iloczyn

jonowy wody.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

Zadanie 4 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.

Uzupełnij poniższe zdania. Wpisz w wyznaczone miejsca odpowiednie wzory i podkreśl właściwe określenie spośród wymienionych w nawiasie.

Spośród związków oznaczonych numerami I, II i III najmocniejszym kwasem jest

… Spośród zasad sprzężonych z kwasami I, II i III najsłabszą zasadą jest

… W sprzężonej parze kwas–zasada im słabszy jest kwas, tym

(mocniejsza / słabsza) jest sprzężona z nim zasada.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj Kₐ trzech kwasów. Największa stała wskazuje najmocniejszy kwas.

Podpowiedź 2

Zasada sprzężona najmocniejszego kwasu jest najsłabsza, bo iloczyn KₐKᵦ pozostaje stały.

Podpowiedź 3

Wybierz kwas benzoesowy i anion benzoesanowy oraz określenie mocniejsza. Zapisz wymagane wzory, nie tylko numer związku.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 4 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie zdań.

0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Najmocniejszy z podanych kwasów ustalamy z wartości Kₐ: jest nim kwas benzoesowy, mocniejszy od octowego i propanowego. Jego zasadą sprzężoną jest anion benzoesanowy, najsłabszy spośród trzech rozważanych anionów.

Wynika to z KₐKᵦ = Kw: przy stałej temperaturze większej wartości Kₐ odpowiada mniejsze Kᵦ. Ogólne zdanie kończymy zatem „mocniejsza”: im słabszy kwas, tym mocniejsza zasada sprzężona. Nie wystarczy wskazać numeru III, jeśli polecenie wymaga wzorów; należy użyć właściwych wzorów graficznych kwasu i jego anionu z zachowaniem ujemnego ładunku grupy karboksylanowej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 4 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_05_glowny_04

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania