Zadanie 37.2 — czerwiec 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 36–37.

Świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II) stosuje się w chemii organicznej jako odczynnik do

wykrywania określonych grup funkcyjnych i wiązań. W wyniku reakcji związków z tym

odczynnikiem powstają substancje o określonej barwie: rozpuszczalne lub nierozpuszczalne

w wodzie. Poniżej przedstawiono schemat doświadczenia 1., którego wynik pozwala

zidentyfikować niektóre związki organiczne.

Informacja do zadań 36–37. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.
Źródło

Informacja do zadania 37.

Przeprowadzono doświadczenie 2., podczas którego ogrzewano probówki z zawartością

otrzymaną w wyniku doświadczenia 1. W niektórych probówkach zaszła reakcja utleniania

i redukcji, w której wodorotlenek miedzi(II) pełnił funkcję utleniacza.

Opisz zmianę zachodzącą w tych probówkach podczas opisanej reakcji oraz nazwij grupę funkcyjną, której obecność wpłynęła na wynik doświadczenia 2.

Opis zmiany: …

Nazwa grupy funkcyjnej: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Nazwij produkt redukcji Cu(II) i przypomnij jego barwę. Następnie wskaż grupę wspólną metanalowi i łańcuchowej glukozie.

Podpowiedź 2

Powstaje osad Cu2O. Grupy hydroksylowe nie są wystarczającym wyjaśnieniem dodatniej próby Trommera.

Podpowiedź 3

Zapisz powstanie ceglastopomarańczowego osadu i nazwę grupa aldehydowa. Nie ograniczaj obserwacji do ogólnego „zmiana barwy”.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Opis zmiany: W probówkach tych pojawia się osad (barwy ceglastopomarańczowej).

Nazwa grupy funkcyjnej: (grupa) aldehydowa

Zasady oceniania

1 p. – za poprawny opis zmiany i podanie poprawnej nazwy grupy funkcyjnej przy

Zasady oceniania 37.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.
Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W dodatnich probówkach Cu(II) zostaje zredukowany do Cu(I), a widocznym produktem jest ceglastopomarańczowy lub ceglastoczerwony osad Cu2O. Za ten wynik odpowiada grupa aldehydowa metanalu i dostępna w łańcuchowej formie glukozy. Należy podać zarówno obserwację, jak i nazwę grupy funkcyjnej.

Samo „roztwór zmienia barwę” jest za mało precyzyjne, bo nie wskazuje wytrącenia osadu. Nie nazywamy odpowiedzialnej grupy wyłącznie hydroksylową: sąsiednie OH wyjaśniały kompleksowanie w poprzednim doświadczeniu, ale nie różnicę redukcyjną po ogrzaniu. Obie próby wykorzystują miedź, lecz badają inne cechy.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Opis zmiany: W probówkach tych pojawia się osad (barwy ceglastopomarańczowej).

Nazwa grupy funkcyjnej: (grupa) aldehydowa

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_06_dodatkowy_37.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania