Źródło
Informacja do zadań 36–37.
Świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II) stosuje się w chemii organicznej jako odczynnik do
wykrywania określonych grup funkcyjnych i wiązań. W wyniku reakcji związków z tym
odczynnikiem powstają substancje o określonej barwie: rozpuszczalne lub nierozpuszczalne
w wodzie. Poniżej przedstawiono schemat doświadczenia 1., którego wynik pozwala
zidentyfikować niektóre związki organiczne.

Źródło
Informacja do zadania 37.
Przeprowadzono doświadczenie 2., podczas którego ogrzewano probówki z zawartością
otrzymaną w wyniku doświadczenia 1. W niektórych probówkach zaszła reakcja utleniania
i redukcji, w której wodorotlenek miedzi(II) pełnił funkcję utleniacza.
Opisz zmianę zachodzącą w tych probówkach podczas opisanej reakcji oraz nazwij grupę funkcyjną, której obecność wpłynęła na wynik doświadczenia 2.
Opis zmiany: …
Nazwa grupy funkcyjnej: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Nazwij produkt redukcji Cu(II) i przypomnij jego barwę. Następnie wskaż grupę wspólną metanalowi i łańcuchowej glukozie.
Podpowiedź 2
Powstaje osad Cu2O. Grupy hydroksylowe nie są wystarczającym wyjaśnieniem dodatniej próby Trommera.
Podpowiedź 3
Zapisz powstanie ceglastopomarańczowego osadu i nazwę grupa aldehydowa. Nie ograniczaj obserwacji do ogólnego „zmiana barwy”.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Opis zmiany: W probówkach tych pojawia się osad (barwy ceglastopomarańczowej).
Nazwa grupy funkcyjnej: (grupa) aldehydowa
Zasady oceniania
1 p. – za poprawny opis zmiany i podanie poprawnej nazwy grupy funkcyjnej przy

Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W dodatnich probówkach Cu(II) zostaje zredukowany do Cu(I), a widocznym produktem jest ceglastopomarańczowy lub ceglastoczerwony osad Cu2O. Za ten wynik odpowiada grupa aldehydowa metanalu i dostępna w łańcuchowej formie glukozy. Należy podać zarówno obserwację, jak i nazwę grupy funkcyjnej.
Samo „roztwór zmienia barwę” jest za mało precyzyjne, bo nie wskazuje wytrącenia osadu. Nie nazywamy odpowiedzialnej grupy wyłącznie hydroksylową: sąsiednie OH wyjaśniały kompleksowanie w poprzednim doświadczeniu, ale nie różnicę redukcyjną po ogrzaniu. Obie próby wykorzystują miedź, lecz badają inne cechy.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Opis zmiany: W probówkach tych pojawia się osad (barwy ceglastopomarańczowej).
Nazwa grupy funkcyjnej: (grupa) aldehydowa