Zadanie 31.1 — czerwiec 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 31.

Na poniższym schemacie przedstawiono ciąg przemian, których surowcem wyjściowym jest

wapno palone. Związki organiczne umownie oznaczono na schemacie literami A–F.

Informacja do zadania 31. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.

Napisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, równanie reakcji związku D ze związkiem E oraz podaj nazwę związku F.

Równanie reakcji:

Nazwa związku F: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odtwórz D i E w ciągu, a następnie rozpoznaj reakcję alkoholu z kwasem karboksylowym.

Podpowiedź 2

D to etanol, E kwas octowy. Tworzą ester oraz wodę, bez zmiany liczby atomów węgla obu fragmentów.

Podpowiedź 3

Narysuj równowagową estryfikację prowadzącą do etanianu etylu i H2O. Podaj też nazwę produktu F.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 31.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.

Nazwa związku: etanian etylu lub octan etylu lub ester etylowy kwasu octowego

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji z zastosowaniem wzorów półstrukturalnych

(grupowych) związków organicznych i podanie poprawnej nazwy związku F.

0 p. – za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu związków organicznych) lub/i podanie

błędnej nazwy związku F albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Z ciągu przemian rozpoznajemy D jako etanol, a E jako kwas octowy. Ich reakcja w środowisku kwasowym jest estryfikacją, dającą octan etylu F i wodę. Wzory grupowe powinny pokazać połączenie części kwasowej z etylową przez grupę estrową.

Stosunek wszystkich czterech składników wynosi 1:1:1:1, a proces jest równowagowy. Nie zapisujemy eteru powstałego z dwóch alkoholi ani soli kwasu, bo reagują kwas karboksylowy i alkohol. Nazwa systematyczna F to etanian etylu; zaakceptowana nazwa zwyczajowa to octan etylu. Należy podać zarówno równanie, jak i nazwę.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 31.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.

Nazwa związku: etanian etylu lub octan etylu lub ester etylowy kwasu octowego

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_06_dodatkowy_31.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania