Zadanie 17.2 — czerwiec 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 17.

Przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie, którego przebieg umożliwił odróżnienie trzech

bezbarwnych wodnych roztworów azotanów(V): ołowiu(II), baru i magnezu.

W doświadczeniu użyto dwóch odczynników wybranych spośród poniższych:

• wodny roztwór azotanu(V) srebra

• wodny roztwór siarczanu(VI) sodu

• wodny roztwór siarczku sodu

• wodny roztwór ortofosforanu(V) potasu

W etapie drugim wybrano odczynnik 2., który należy dodać do dwóch probówek

zawierających wodne roztwory soli niezidentyfikowanych w etapie pierwszym.

Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwę lub wzór wybranego odczynnika 2., podaj nazwy lub wzory soli, które identyfikowano w tym etapie doświadczenia, oraz opisz zmiany zachodzące w probówkach pod wpływem wybranego odczynnika (lub podaj informację, że reakcja nie zachodzi).

Odczynnik 2.

Probówka z …

Zmiany: …

Probówka z …

Zmiany: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Poszukaj odczynnika dającego różne wyniki z Pb2+ i Ba2+. Porównaj ich siarczki.

Podpowiedź 2

PbS wytrąca się jako ciemny osad, a próba z barem pozostaje bez widocznych zmian.

Podpowiedź 3

Wpisz Na2S, dla Pb(NO3)2 czarny lub brunatny osad, dla Ba(NO3)2 brak objawów reakcji.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odczynnik 2.

(roztwór) siarczku sodu lub

Na2S (aq)

Probówka z azotanem(V) ołowiu(II) lub Pb(NO3)2

Zmiany: wytrąca się (czarny lub brunatny) osad

Probówka z azotanem(V) baru lub Ba(NO3)2

Zmiany: brak objawów reakcji

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli przy poprawnym wyborze odczynnika w zadaniu 17.1.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po rozpoznaniu magnezu pozostają do odróżnienia roztwory azotanów ołowiu(II) i baru. Siarczek sodu daje z Pb2+ czarny lub brunatny osad PbS, natomiast z Ba2+ nie daje w warunkach próby widocznego strącania. Wybieramy Na2S i opisujemy oba wyniki.

Używamy próbek niezidentyfikowanych pierwotnych roztworów, a nie próbujemy odróżniać barwnych produktów już po dowolnej serii nieopisanych przemian. Samo wskazanie, że jeden siarczek jest nierozpuszczalny, nie zastępuje wymaganego opisu obserwacji. Odpowiedź powinna zawierać odczynnik, tożsamość obu soli oraz kontrast objawów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odczynnik 2.

(roztwór) siarczku sodu lub

Na2S (aq)

Probówka z azotanem(V) ołowiu(II) lub Pb(NO3)2

Zmiany: wytrąca się (czarny lub brunatny) osad

Probówka z azotanem(V) baru lub Ba(NO3)2

Zmiany: brak objawów reakcji

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_06_dodatkowy_17.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania