Źródło
Informacja do zadania 39.

W celu porównania właściwości acetamidu i mocznika przeprowadzono dwa doświadczenia
A i B zilustrowane na schemacie.
Doświadczenie A Doświadczenie B

Po zmieszaniu reagentów zawartość każdej probówki ogrzano. Stwierdzono, że we
wszystkich probówkach przebiegły reakcje chemiczne.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej podczas ogrzewania acetamidu
• w wodnym roztworze kwasu siarkowego(VI) (doświadczenie A, probówka I)
• w wodnym roztworze wodorotlenku sodu (doświadczenie B, probówka I).
Doświadczenie A, probówka I:
Doświadczenie B, probówka I:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw określ produkty rozszczepienia amidu, a następnie dostosuj ich protonowanie do środowiska.
Podpowiedź 2
W kwasie amoniak występuje jako NH4+, a w zasadzie kwas octowy jako anion octanowy.
Podpowiedź 3
W A zapisz acetamid + H2O + H+ → kwas octowy + NH4+. W B zapisz acetamid + OH− → anion octanowy + NH3, używając graficznych wzorów organicznych.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
2 p. – za poprawne napisanie dwóch równań reakcji.
1 p. – za poprawne napisanie jednego równania reakcji.
0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub napisanie równań w niewłaściwej
kolejności albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Hydroliza acetamidu rozrywa wiązanie amidowe, lecz postacie produktów zależą od środowiska. W kwasie otrzymujemy kwas octowy i NH4+: acetamid zużywa jedną wodę oraz jeden H+. W zasadzie otrzymujemy anion octanowy i NH3, zużywając jeden OH−.
Nie wpisujemy wolnego amoniaku jako trwałego produktu w nadmiarze kwasu ani niezdysocjowanego kwasu octowego w nadmiarze NaOH. Oba równania zapisujemy jonowo skrócone, pomijając Na+ i siarczany. Kontrola ładunku daje +1 po obu stronach w wariancie kwasowym i −1 w zasadowym. Ogrzewanie wspomaga hydrolizę, nie zmienia jej bilansu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
