Zadanie 39.1 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 39.

Informacja do zadania 39. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

W celu porównania właściwości acetamidu i mocznika przeprowadzono dwa doświadczenia

A i B zilustrowane na schemacie.

Doświadczenie A Doświadczenie B

Informacja do zadania 39. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

Po zmieszaniu reagentów zawartość każdej probówki ogrzano. Stwierdzono, że we

wszystkich probówkach przebiegły reakcje chemiczne.

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej podczas ogrzewania acetamidu

• w wodnym roztworze kwasu siarkowego(VI) (doświadczenie A, probówka I)

• w wodnym roztworze wodorotlenku sodu (doświadczenie B, probówka I).

Doświadczenie A, probówka I:

Doświadczenie B, probówka I:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw określ produkty rozszczepienia amidu, a następnie dostosuj ich protonowanie do środowiska.

Podpowiedź 2

W kwasie amoniak występuje jako NH4+, a w zasadzie kwas octowy jako anion octanowy.

Podpowiedź 3

W A zapisz acetamid + H2O + H+ → kwas octowy + NH4+. W B zapisz acetamid + OH− → anion octanowy + NH3, używając graficznych wzorów organicznych.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 39.1 — oryginalny fragment CKE, s.28

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne napisanie dwóch równań reakcji.

1 p. – za poprawne napisanie jednego równania reakcji.

0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub napisanie równań w niewłaściwej

kolejności albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Hydroliza acetamidu rozrywa wiązanie amidowe, lecz postacie produktów zależą od środowiska. W kwasie otrzymujemy kwas octowy i NH4+: acetamid zużywa jedną wodę oraz jeden H+. W zasadzie otrzymujemy anion octanowy i NH3, zużywając jeden OH−.

Nie wpisujemy wolnego amoniaku jako trwałego produktu w nadmiarze kwasu ani niezdysocjowanego kwasu octowego w nadmiarze NaOH. Oba równania zapisujemy jonowo skrócone, pomijając Na+ i siarczany. Kontrola ładunku daje +1 po obu stronach w wariancie kwasowym i −1 w zasadowym. Ogrzewanie wspomaga hydrolizę, nie zmienia jej bilansu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 39.1 — oryginalny fragment CKE, s.28
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_39.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania