Zadanie 28 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 27–28.

Informacja do zadań 27–28. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.

Uzupełnij poniższą tabelę. Podaj wzór półstrukturalny (grupowy) związku organicznego oznaczonego na schemacie literą B. Określ typ reakcji (addycja, eliminacja, substytucja), w wyniku której powstaje związek C.

Zadanie 28 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Prześledź dwa kolejne etapy: alkohol z HBr, a potem bromopochodna z alkoholowym KOH.

Podpowiedź 2

HBr zastępuje grupę hydroksylową bromem. Alkoholowy KOH usuwa HBr i tworzy wiązanie podwójne.

Podpowiedź 3

Narysuj B jako 1-bromo-3-metylobutan. Dla powstawania C wpisz eliminacja, zachowując rozróżnienie od wcześniejszej substytucji.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

Wzór półstrukturalny (grupowy)

Typ reakcji

związek B

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 22.

substytucja

związek C

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 22.

eliminacja

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Alkohol A jest 3-metylobutan-1-olem. W reakcji z HBr grupa hydroksylowa zostaje zastąpiona bromem, dlatego B to 1-bromo-3-metylobutan. Kolejny etap zachodzi z alkoholowym KOH i ogrzewaniem, co sprzyja odszczepieniu HBr.

Powstaje alken C, 3-metylobut-1-en, a typ tej przemiany to eliminacja. Nie mylimy go z wcześniejszą substytucją prowadzącą do B. W polach zadania należy narysować B oraz wpisać eliminacja dla C; część tabeli jest już uzupełniona. Kontrolnie szkielet pięciowęglowy i położenie metylu pozostają zgodne ze schematem.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

Wzór półstrukturalny (grupowy)

Typ reakcji

związek B

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 22.

substytucja

związek C

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 22.

eliminacja

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_28

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania