Zadanie 24.1 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 24.

Informacja do zadania 24. — oryginalny fragment CKE, s.15

Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) alkenów A i B. Wyjaśnij, dlaczego alken B nie występuje w postaci izomerów geometrycznych cis–trans.

Wzór alkenu A

Wzór alkenu B

  

Wyjaśnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odtwórz alkeny z produktów rozcinania wiązania podwójnego. Symetryczny A powinien dawać jeden rodzaj produktu.

Podpowiedź 2

A to heks-3-en. B musi zachować szkielet 2-metylopentanu i dawać zarazem keton oraz kwas.

Podpowiedź 3

Narysuj B jako 2-metylopent-2-en. Wyjaśnij brak cis–trans dwiema jednakowymi grupami metylowymi przy jednym atomie podwójnego wiązania.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wzór alkenu AWzór alkenu B
Wzory półstrukturalne alkenów: A w lewej i B w prawej kolumnie, oryginalny wiersz odpowiedzi CKE.

Wyjaśnienie: Ponieważ przy jednym z atomów węgla połączonych wiązaniem podwójnym są

dwa identyczne podstawniki (dwie grupy alkilowe).

Uwaga: W przypadku alkenu A poprawna jest odpowiedź, w której zdający podał wzór

izomeru cis albo izomeru trans tego alkenu.

Zasady oceniania

2 p.–za poprawne napisanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) alkenów A i B i za

poprawne wyjaśnienie.

1 p. – za poprawne napisanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) alkenów A i B i błędne

wyjaśnienie lub brak wyjaśnienia

albo

– za poprawne napisanie tylko wzoru półstrukturalnego (grupowego) alkenu B

i sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.

0 p. – za inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Alken A po rozcięciu wiązania podwójnego daje tylko jeden rodzaj produktu i ma izomerię cis–trans. Pasuje symetryczny heks-3-en, dający dwie cząsteczki kwasu propanowego. B po uwodornieniu daje 2-metylopentan, a po utlenieniu kwas i keton.

Jest nim 2-metylopent-2-en: atom podwójnego wiązania z wodorem daje kwas propanowy, a atom bez wodoru propanon. Przy jednym z atomów wiązania podwójnego w B są dwie identyczne grupy metylowe, więc nie ma izomerii cis–trans. Warunek dotyczy podstawników przy każdym z obu atomów osobno.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wzór alkenu AWzór alkenu B
Wzory półstrukturalne alkenów: A w lewej i B w prawej kolumnie, oryginalny wiersz odpowiedzi CKE.

Wyjaśnienie: Ponieważ przy jednym z atomów węgla połączonych wiązaniem podwójnym są

dwa identyczne podstawniki (dwie grupy alkilowe).

Uwaga: W przypadku alkenu A poprawna jest odpowiedź, w której zdający podał wzór

izomeru cis albo izomeru trans tego alkenu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_24.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania