Zmiana barwy wskaźników pH następuje stopniowo, w pewnym zakresie pH. W tabeli
podano zakres pH, w którym następuje zmiana barwy wybranych wskaźników
kwasowo-zasadowych.
Wskaźnik | Zakres pH zmiany barwy |
|---|---|
oranż metylowy | 3,1–4,4 |
czerwień bromofenolowa | 5,2–6,8 |
fenoloftaleina | 8,3–10,0 |
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.
Spośród wymienionych wskaźników: oranż metylowy, czerwień bromofenolowa i fenoloftaleina, wybierz i zaznacz nazwy wszystkich tych, które mogą być użyte w celu odróżnienia:
1. dwóch wodnych roztworów, z których jeden ma pH = 5, a drugi ma pH = 7
oranż metylowy czerwień bromofenolowa fenoloftaleina
2. kwasu solnego o stężeniu 0,01 mol⋅dm−3 od wodnego roztworu wodorotlenku sodu o stężeniu 0,01 mol⋅dm−3
oranż metylowy czerwień bromofenolowa fenoloftaleina
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj oba pH z krańcami zakresu zmiany każdego wskaźnika. Szukaj różnych barw, nie samego wejścia w przedział.
Podpowiedź 2
Dla 5 i 7 zakres 5,2–6,8 leży pomiędzy nimi. Dla mocnego kwasu i zasady 0,01 mol/dm3 oblicz pH 2 i 12.
Podpowiedź 3
W pierwszej części wybierz tylko czerwień bromofenolową, a w drugiej wszystkie trzy wskaźniki. Każdy ma inne barwy przy pH 2 i 12.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawny wybór wszystkich wskaźników w punktach 1. i 2.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Wskaźnik rozróżnia roztwory, jeśli w podanych pH przyjmuje różne barwy. Dla pH 5 i 7 tylko czerwień bromofenolowa ma zakres przejścia między tymi wartościami: 5,2–6,8. Oranż jest w obu po swojej zmianie, a fenoloftaleina w obu przed nią.
Dla 0,01 mol/dm3 HCl i NaOH w szkolnych warunkach pH wynoszą odpowiednio 2 i 12. Te wartości leżą po przeciwnych stronach wszystkich trzech zakresów, więc nadają się wszystkie wskaźniki. Nie trzeba, aby pH próbki leżało wewnątrz przedziału zmiany: liczy się różnica barw między próbkami.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
