Produktami hydrolizy kwasowej pewnego estru o masie molowej 116 g · mol−1 są nasycony
alkohol monohydroksylowy i nasycony kwas monokarboksylowy. Wiadomo ponadto, że
wskutek utleniania otrzymanego alkoholu powstaje ten sam kwas karboksylowy, który jest
produktem hydrolizy estru.
Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) opisanych substancji i podaj ich nazwy.
Wzór półstrukturalny (grupowy) | Nazwa | |
|---|---|---|
Ester | ||
Alkohol | ||
Kwas karboksylowy |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Z masy molowej wyznacz liczbę atomów węgla nasyconego estru. Następnie wykorzystaj warunek utleniania alkoholu do tego samego kwasu.
Podpowiedź 2
Dla CₙH2ₙO2 otrzymasz sześć atomów węgla. Część kwasowa i alkoholowa mają po trzy.
Podpowiedź 3
Wpisz propanian propylu, propan-1-ol i kwas propanowy, uzupełniając ich wzory według grafiki. Odrzuć ester izopropylowy.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Wzór półstrukturalny (grupowy) | Nazwa | |
|---|---|---|
Ester | ![]() | propanian lub propionian propylu lub n-propylu |
Alkohol | propan-1-ol | |
Kwas karboksylowy | ![]() | kwas propanowy lub propionowy |
Zasady oceniania
2 p. – poprawne podanie trzech wzorów i odpowiadających im nazw
1 p. – poprawne podanie dwóch wzorów i odpowiadających im nazw
0 p. – poprawne podanie jednego wzoru i odpowiadającej mu nazwy, inna odpowiedź lub
brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Alkohol utlenia się do tego samego kwasu, który pochodzi z hydrolizy estru, więc obie części mają taką samą liczbę atomów węgla, a alkohol jest pierwszorzędowy. Nasycony ester ma wzór ogólny CₙH2ₙO2, więc 14n+32 = 116 i n = 6.
Połowa węgli przypada na część kwasową, a połowa na alkoholową, zatem każda ma trzy atomy węgla. Są to kwas propanowy i propan-1-ol, a ester to propanian propylu. Trzeba narysować właściwy n-propylowy izomer, ponieważ propan-2-ol dawałby przy utlenieniu keton, a nie wymagany kwas.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Wzór półstrukturalny (grupowy) | Nazwa | |
|---|---|---|
Ester | ![]() | propanian lub propionian propylu lub n-propylu |
Alkohol | propan-1-ol | |
Kwas karboksylowy | ![]() | kwas propanowy lub propionowy |

