Zadanie 24 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 24–25.

Przeprowadzono ciąg reakcji zgodnie z następującym schematem:

etap I etap II etap III

Informacja do zadań 24–25. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Określ typ reakcji nitrowania benzenu (addycja, eliminacja, substytucja) oraz jej mechanizm (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj benzen i nitrobenzen: czy grupa nitrowa przyłącza się bez wymiany, czy zajmuje miejsce wodoru?

Podpowiedź 2

Czynnikiem reagującym z pierścieniem jest NO2+. Ustal, czy taki kation jest elektrofilem, czy nukleofilem.

Podpowiedź 3

Podaj substytucja elektrofilowa. Pierścień zachowuje aromatyczność po zastąpieniu wodoru grupą nitrową.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

substytucja elektrofilowa

Zasady oceniania

1 p. – poprawne określenie typu i mechanizmu reakcji

0 p. – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Podczas nitrowania benzenu atom wodoru pierścienia zostaje zastąpiony grupą nitrową, a układ aromatyczny jest po zakończeniu reakcji zachowany. Jest to zatem substytucja. Czynnikiem atakującym bogaty w elektrony pierścień jest elektrofilowy kation nitroniowy NO2+, dlatego mechanizm jest elektrofilowy.

Nie wybieramy addycji tylko na podstawie obecności wiązań π w benzenie. O typie decyduje końcowa zmiana połączeń, a o mechanizmie charakter reagenta i etapów przemiany. Odpowiedź musi zawierać obie nazwy: substytucja elektrofilowa, nie samo ogólne określenie „nitrowanie”.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

substytucja elektrofilowa

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_06_dodatkowy_24

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania