Zadanie 23 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Pewne cykliczne jednopierścieniowe nasycone związki organiczne są izomerami

symetrycznego ketonu i mają masę molową mniejszą niż 60 g · mol −1.

Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) dwóch związków organicznych spełniających opisane warunki.

Wzór półstrukturalny I substancji:

Wzór półstrukturalny II substancji:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal wzór najlżejszego symetrycznego ketonu. Szukane izomery muszą zachować jego skład i masę.

Podpowiedź 2

Propanon ma C3H6O i M = 58 g/mol. Zastąp nienasycenie karbonylowe jednym pierścieniem bez wiązań wielokrotnych.

Podpowiedź 3

Narysuj np. czteroczłonowy eter cykliczny oraz cyklopropanol. Sprawdź dla obu wzór C3H6O i porównaj z grafiką dopuszczalnych odpowiedzi.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Zasady oceniania

1 p. – poprawne napisanie wzorów półstrukturalnych dwóch izomerów

0 p. – zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Najlżejszym symetrycznym ketonem jest propanon o wzorze C3H6O i masie 58 g/mol, więc spełnia ograniczenie masy poniżej 60. Szukane związki muszą mieć ten sam wzór, lecz zamiast wiązania karbonylowego jeden pierścień i wyłącznie wiązania pojedyncze. Można narysować oksetan, czyli czteroczłonowy pierścień z jednym tlenem, oraz cyklopropanol, czyli trójczłonowy pierścień węglowy z grupą hydroksylową.

Dopuszczalny jest też metyloksiran. Każdy rysunek sprawdzamy przez policzenie C, H i O. Dwa warianty muszą różnić się połączeniami atomów, nie tylko obrotem tego samego wzoru.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_06_dodatkowy_23

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania