Źródło
Informacja do zadań 12–14.
Reakcję kwasu azotowego(V) z wodorotlenkiem potasu ilustruje równanie:
Zmieszano 400 gramów wodnego roztworu wodorotlenku potasu o stężeniu 10% masowych
oraz 400 gramów wodnego roztworu kwasu azotowego(V) o stężeniu 10% masowych.
Oblicz, jaki procent masy otrzymanego roztworu stanowi masa azotanu(V) potasu.
Wynik zaokrąglij do pierwszego miejsca po przecinku.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ilość powstałej soli wyznacza zużyty kwas, ponieważ zasada jest w nadmiarze.
Podpowiedź 2
Oblicz m(KNO3) = (40/63) · 101 g, a masę roztworu przyjmij jako 800 g.
Podpowiedź 3
Podziel masę soli przez 800 g i pomnóż przez 100%. Bez zaokrągleń pośrednich otrzymasz 8,0%; 7,6% w przykładzie CKE wynika z przyjęcia 0,6 mol kwasu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
7,6%
Przykład rozwiązania:

Uwaga: Wyniki obliczeń wykonanych w punkcie a) zadania mogą być wykorzystanie
w rozwiązaniu w punkcie c). Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od
przyjętych zaokrągleń wyników pośrednich.
Zasady oceniania
2 p. – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie
wyniku w procentach masowych
1 p. – zastosowanie poprawnej metody i:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku
liczbowego
0 p. – zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Reagentem ograniczającym jest HNO3, dlatego powstaje 40/63 mola KNO3. Przy masie molowej soli 101 g/mol daje to około 64,127 g. Cała mieszanina waży 800 g, więc udział masowy wynosi 64,127/800 · 100% ≈ 8,0159%, po zaokrągleniu 8,0%.
W oficjalnym przykładzie CKE użyto wcześniej przybliżenia 0,6 mol kwasu, co prowadzi do 60,6 g soli i 7,6%. Różnicę tę zaznaczono w bazie jako uwagę redakcyjną poza kluczem. Mianownik obejmuje cały roztwór, także nadmiar zasady i wodę, a nie tylko masę soli oraz wybranej części wody.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
7,6%
Przykład rozwiązania:

Uwaga: Wyniki obliczeń wykonanych w punkcie a) zadania mogą być wykorzystanie
w rozwiązaniu w punkcie c). Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od
przyjętych zaokrągleń wyników pośrednich.