Zadanie 5.2 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Wyjaśnij, dlaczego promień kationu wapnia jest mniejszy od promienia atomu wapnia.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj konfiguracje Ca i Ca2+. Ustal, z której powłoki znikają elektrony.

Podpowiedź 2

Dwa elektrony 4s opuszczają atom. Po ich usunięciu liczba zajętych powłok maleje z czterech do trzech.

Podpowiedź 3

Wyjaśnij zmniejszenie promienia utratą całej zewnętrznej powłoki oraz silniejszym przyciąganiem pozostałych elektronów przez niezmienione jądro.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Elektrony w atomie wapnia rozmieszczone są na czterech powłokach, a w kationie wapnia na

trzech powłokach.

Proponowana odpowiedź dopuszczalna:

Ten sam dodatni ładunek jądra silniej przyciąga mniejszą liczbę elektronów, co powoduje

zmniejszenie ich odległości od jądra.

Zasady oceniania

1 p. – poprawne wyjaśnienie, dlaczego promień kationu wapnia jest mniejszy od

promienia atomu wapnia

0 p. – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Atom wapnia ma konfigurację kończącą się 4s2, a podczas tworzenia Ca2+ oddaje właśnie dwa elektrony czwartej powłoki. W kationie najwyższą obsadzoną powłoką jest więc trzecia: znika cała zewnętrzna warstwa elektronowa.

Liczba protonów w jądrze nie zmienia się, a mniejsza liczba elektronów jest silniej związana z tym samym ładunkiem jądra. Promień kationu jest dlatego mniejszy od promienia atomu. Nie należy pisać, że kurczy się samo jądro lub że wapń traci protony: jonizacja zmienia obsadzenie elektronowe, nie tożsamość pierwiastka.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Elektrony w atomie wapnia rozmieszczone są na czterech powłokach, a w kationie wapnia na

trzech powłokach.

Proponowana odpowiedź dopuszczalna:

Ten sam dodatni ładunek jądra silniej przyciąga mniejszą liczbę elektronów, co powoduje

zmniejszenie ich odległości od jądra.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_06_dodatkowy_05.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania