Wyjaśnij, dlaczego promień kationu wapnia jest mniejszy od promienia atomu wapnia.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj konfiguracje Ca i Ca2+. Ustal, z której powłoki znikają elektrony.
Podpowiedź 2
Dwa elektrony 4s opuszczają atom. Po ich usunięciu liczba zajętych powłok maleje z czterech do trzech.
Podpowiedź 3
Wyjaśnij zmniejszenie promienia utratą całej zewnętrznej powłoki oraz silniejszym przyciąganiem pozostałych elektronów przez niezmienione jądro.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Elektrony w atomie wapnia rozmieszczone są na czterech powłokach, a w kationie wapnia na
trzech powłokach.
Proponowana odpowiedź dopuszczalna:
Ten sam dodatni ładunek jądra silniej przyciąga mniejszą liczbę elektronów, co powoduje
zmniejszenie ich odległości od jądra.
Zasady oceniania
1 p. – poprawne wyjaśnienie, dlaczego promień kationu wapnia jest mniejszy od
promienia atomu wapnia
0 p. – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Atom wapnia ma konfigurację kończącą się 4s2, a podczas tworzenia Ca2+ oddaje właśnie dwa elektrony czwartej powłoki. W kationie najwyższą obsadzoną powłoką jest więc trzecia: znika cała zewnętrzna warstwa elektronowa.
Liczba protonów w jądrze nie zmienia się, a mniejsza liczba elektronów jest silniej związana z tym samym ładunkiem jądra. Promień kationu jest dlatego mniejszy od promienia atomu. Nie należy pisać, że kurczy się samo jądro lub że wapń traci protony: jonizacja zmienia obsadzenie elektronowe, nie tożsamość pierwiastka.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Elektrony w atomie wapnia rozmieszczone są na czterech powłokach, a w kationie wapnia na
trzech powłokach.
Proponowana odpowiedź dopuszczalna:
Ten sam dodatni ładunek jądra silniej przyciąga mniejszą liczbę elektronów, co powoduje
zmniejszenie ich odległości od jądra.