Źródło
Informacja do zadań 37–40.
W czterech naczyniach (I–IV) znajdowały się wodne roztwory: glukozy, fenolu (benzenolu),
glicerolu (propano-1,2,3-triolu) i glicyloalanyloglicyny. W celu ich identyfikacji
przeprowadzono trzy serie doświadczeń. W pierwszej serii doświadczeń, po dodaniu
wodnego roztworu chlorku żelaza(III) do próbek pobranych z czterech naczyń, próbka
z naczynia I przyjęła fioletowe zabarwienie. W drugiej serii doświadczeń, po dodaniu świeżo
strąconego wodorotlenku miedzi(II) do próbek pobranych z trzech naczyń (II, III i IV),
próbka z naczynia II przyjęła fioletowe zabarwienie, a w pozostałych próbkach pojawiło się
szafirowe zabarwienie. W trzeciej serii doświadczeń, po ogrzaniu szafirowych roztworów
otrzymanych w serii drugiej, w roztworze powstałym z próbki z naczynia III pojawił się
ceglasty osad.
Podaj nazwę reakcji chemicznej przeprowadzonej w drugiej serii doświadczeń, w wyniku której roztwór z naczynia II przyjął fioletowe zabarwienie.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź, jaki element tripeptydu reaguje z jonami Cu(II) w zasadowych warunkach.
Podpowiedź 2
Fioletowe zabarwienie przy co najmniej dwóch wiązaniach peptydowych jest wynikiem nazwanej próby charakterystycznej dla peptydów i białek.
Podpowiedź 3
Podaj nazwę reakcja biuretowa lub reakcja Piotrowskiego. Samo „kompleksowanie” nie identyfikuje wymaganej próby.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
reakcja biuretowa lub reakcja Piotrowskiego
Określenie kompleksowanie należy uznać za niewystarczające, ponieważ nie jest to nazwa
reakcji ale typu reakcji prowadzących do powstania związków kompleksowych. Reakcje
tworzenia kompleksów zachodzą również w naczyniach I, III i IV.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawną nazwę reakcji, której ulega tripeptyd.
0 p. – za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Tripeptyd zawiera dwa wiązania peptydowe, które w zasadowym środowisku umożliwiają powstanie fioletowego kompleksu z jonami miedzi(II). Jest to reakcja biuretowa, zwana również reakcją Piotrowskiego.
Określenie „kompleksowanie” jest zbyt ogólne, ponieważ barwne kompleksy powstają także w pozostałych seriach identyfikacji. Pytanie wymaga nazwy konkretnej próby wykrywającej odpowiedni układ wiązań peptydowych. Należy także odróżnić fioletowy wynik tej reakcji od szafirowej barwy kompleksów glukozy lub glicerolu: podobny odczynnik nie oznacza takiej samej informacji analitycznej.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
reakcja biuretowa lub reakcja Piotrowskiego
Określenie kompleksowanie należy uznać za niewystarczające, ponieważ nie jest to nazwa
reakcji ale typu reakcji prowadzących do powstania związków kompleksowych. Reakcje
tworzenia kompleksów zachodzą również w naczyniach I, III i IV.