Zadanie 37 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 37–40.

W czterech naczyniach (I–IV) znajdowały się wodne roztwory: glukozy, fenolu (benzenolu),

glicerolu (propano-1,2,3-triolu) i glicyloalanyloglicyny. W celu ich identyfikacji

przeprowadzono trzy serie doświadczeń. W pierwszej serii doświadczeń, po dodaniu

wodnego roztworu chlorku żelaza(III) do próbek pobranych z czterech naczyń, próbka

z naczynia I przyjęła fioletowe zabarwienie. W drugiej serii doświadczeń, po dodaniu świeżo

strąconego wodorotlenku miedzi(II) do próbek pobranych z trzech naczyń (II, III i IV),

próbka z naczynia II przyjęła fioletowe zabarwienie, a w pozostałych próbkach pojawiło się

szafirowe zabarwienie. W trzeciej serii doświadczeń, po ogrzaniu szafirowych roztworów

otrzymanych w serii drugiej, w roztworze powstałym z próbki z naczynia III pojawił się

ceglasty osad.

Podaj nazwy związków, które zidentyfikowano w wyniku każdej z serii doświadczeń.

Seria I (naczynie I): roztwór …

Seria II (naczynie II): roztwór …

Seria III (naczynie III): roztwór …

… (naczynie IV): roztwór …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przyporządkuj najpierw próbę z FeCl3 i fioletową reakcję biuretową. Pozostaną dwa związki wielohydroksylowe.

Podpowiedź 2

Glukoza i glicerol dają szafirowe kompleksy na zimno. Po ogrzaniu glukoza daje dodatnią próbę redukcyjną.

Podpowiedź 3

Wpisz I fenol, II glicyloalanyloglicyna, III glukoza, IV glicerol. Sprawdź zgodność każdego wyboru z odpowiednią serią prób.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Seria I (naczynie I): roztwór fenolu lub benzenolu

Seria II (naczynie II): roztwór glicyloalanyloglicyny

Seria III (naczynie III): roztwór glukozy

… (naczynie IV): roztwór glicerolu lub propano-1,2,3-triolu

Zasady oceniania

1 p. – za poprawną identyfikację substancji we wszystkich naczyniach.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Identyfikację przeprowadzamy etapami, wykorzystując różne elementy budowy. Fioletowa barwa z FeCl3 wskazuje fenol w naczyniu I. Fioletowa reakcja z Cu(OH)2 w serii II wskazuje tripeptyd w naczyniu II.

Szafirowe roztwory III i IV powstają dla związków z sąsiednimi grupami hydroksylowymi, więc pozostają glukoza i glicerol. Po ogrzaniu tylko III daje ceglasty Cu2O, zatem III zawiera redukującą glukozę, a IV glicerol. Trzeba uwzględnić komplet obserwacji; sama barwa szafirowa nie pozwala odróżnić ostatnich dwóch substancji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Seria I (naczynie I): roztwór fenolu lub benzenolu

Seria II (naczynie II): roztwór glicyloalanyloglicyny

Seria III (naczynie III): roztwór glukozy

… (naczynie IV): roztwór glicerolu lub propano-1,2,3-triolu

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_37

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania