Źródło
Informacja do zadań 37–40.
W czterech naczyniach (I–IV) znajdowały się wodne roztwory: glukozy, fenolu (benzenolu),
glicerolu (propano-1,2,3-triolu) i glicyloalanyloglicyny. W celu ich identyfikacji
przeprowadzono trzy serie doświadczeń. W pierwszej serii doświadczeń, po dodaniu
wodnego roztworu chlorku żelaza(III) do próbek pobranych z czterech naczyń, próbka
z naczynia I przyjęła fioletowe zabarwienie. W drugiej serii doświadczeń, po dodaniu świeżo
strąconego wodorotlenku miedzi(II) do próbek pobranych z trzech naczyń (II, III i IV),
próbka z naczynia II przyjęła fioletowe zabarwienie, a w pozostałych próbkach pojawiło się
szafirowe zabarwienie. W trzeciej serii doświadczeń, po ogrzaniu szafirowych roztworów
otrzymanych w serii drugiej, w roztworze powstałym z próbki z naczynia III pojawił się
ceglasty osad.
Podaj nazwy związków, które zidentyfikowano w wyniku każdej z serii doświadczeń.
Seria I (naczynie I): roztwór …
Seria II (naczynie II): roztwór …
Seria III (naczynie III): roztwór …
… (naczynie IV): roztwór …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przyporządkuj najpierw próbę z FeCl3 i fioletową reakcję biuretową. Pozostaną dwa związki wielohydroksylowe.
Podpowiedź 2
Glukoza i glicerol dają szafirowe kompleksy na zimno. Po ogrzaniu glukoza daje dodatnią próbę redukcyjną.
Podpowiedź 3
Wpisz I fenol, II glicyloalanyloglicyna, III glukoza, IV glicerol. Sprawdź zgodność każdego wyboru z odpowiednią serią prób.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Seria I (naczynie I): roztwór fenolu lub benzenolu
Seria II (naczynie II): roztwór glicyloalanyloglicyny
Seria III (naczynie III): roztwór glukozy
… (naczynie IV): roztwór glicerolu lub propano-1,2,3-triolu
Zasady oceniania
1 p. – za poprawną identyfikację substancji we wszystkich naczyniach.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Identyfikację przeprowadzamy etapami, wykorzystując różne elementy budowy. Fioletowa barwa z FeCl3 wskazuje fenol w naczyniu I. Fioletowa reakcja z Cu(OH)2 w serii II wskazuje tripeptyd w naczyniu II.
Szafirowe roztwory III i IV powstają dla związków z sąsiednimi grupami hydroksylowymi, więc pozostają glukoza i glicerol. Po ogrzaniu tylko III daje ceglasty Cu2O, zatem III zawiera redukującą glukozę, a IV glicerol. Trzeba uwzględnić komplet obserwacji; sama barwa szafirowa nie pozwala odróżnić ostatnich dwóch substancji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Seria I (naczynie I): roztwór fenolu lub benzenolu
Seria II (naczynie II): roztwór glicyloalanyloglicyny
Seria III (naczynie III): roztwór glukozy
… (naczynie IV): roztwór glicerolu lub propano-1,2,3-triolu