Zadanie 33.1 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 33.

Moc kwasów można porównać na podstawie analizy ich stałych dysocjacji albo metodą

doświadczalną. Stała dysocjacji kwasu pirogronowego jest równa Ka = 4,1·10−3 w t = 25 °C.

Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2004.

Porównaj wartości stałych dysocjacji kwasu pirogronowego i kwasu etanowego,

a następnie zaprojektuj doświadczenie, w którym zajdzie reakcja potwierdzająca,

że jeden z nich jest mocniejszy.

Zadanie 33.1 — oryginalny fragment CKE, s.16
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj Kₐ obu kwasów. Następnie wybierz mocniejszy kwas i sól słabszego.

Podpowiedź 2

Mocniejszym kwasem jest pirogronowy. Z dostępnych soli wybierz tę, której anion może przejąć jego proton.

Podpowiedź 3

Zmieszaj kwas pirogronowy z octanem sodu. Powstanie kwasu octowego pozwoli powiązać wynik próby z różnicą mocy kwasów.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 33.1 — oryginalny fragment CKE, s.23

Zasady oceniania

1 p. – za poprawny wybór odczynników i uzupełnienie schematu.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Większa stała dysocjacji oznacza mocniejszy kwas. Kwas pirogronowy ma Kₐ = 4,1 · 10−3, wyraźnie większe niż kwas octowy. Do porównania doświadczalnego wybieramy mocniejszy kwas oraz sól słabszego: kwas pirogronowy i octan sodu.

Proton zostaje przekazany anionowi octanowemu i powstaje kwas octowy. Równowaga sprzyja powstawaniu słabszej pary kwas–zasada. Samo zmieszanie dwóch kwasów lub zobojętnienie obu NaOH nie daje takiego bezpośredniego potwierdzenia. Kolejność dodawania obu wybranych roztworów nie zmienia istoty próby.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 33.1 — oryginalny fragment CKE, s.23
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_33.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania