Zadanie 32.2 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 32.

Furfural jest pochodną furanu. W cząsteczce furfuralu występuje grupa funkcyjna, która łatwo redukuje się w obecności wodoru, co prowadzi do powstania alkoholu furfurylowego. Na gorąco, pod wpływem wodorotlenku miedzi(II), grupa ta się utlenia, w wyniku czego powstaje kwas pirośluzowy.

Wzór furfuralu: pierścień furanowy z grupą aldehydową CHO.

Na podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007.

Uzupełnij poniższy schemat, tak aby otrzymać równanie opisanej reakcji otrzymywania kwasu pirośluzowego. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych.

Furfural, znak plus, wolne miejsce na reagent i strzałka reakcji przy ogrzewaniu.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal, jaką grupę daje utlenienie aldehydu i jaki tlenek powstaje przy redukcji Cu(II).

Podpowiedź 2

Pierścień pozostaje bez zmiany, a grupa aldehydowa przechodzi w karboksylową. Do przyjęcia dwóch elektronów potrzebne są dwa atomy miedzi.

Podpowiedź 3

Zapisz furfural i 2Cu(OH)2 po lewej, a kwas pirośluzowy, Cu2O i 2H2O po prawej. Zachowaj ogrzewanie oraz wzory organiczne zgodne z grafiką.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Równanie: furfural + 2 Cu(OH)₂ → kwas pirośluzowy + Cu₂O + 2 H₂O.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie schematu reakcji.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Ogrzewanie furfuralu z Cu(OH)2 utlenia boczną grupę aldehydową do karboksylowej, a atomy miedzi redukują się z +II do +I. Produkt organiczny, kwas pirośluzowy, zachowuje pierścień furanowy i miejsce przyłączenia grupy. Jedna cząsteczka aldehydu oddaje dwa elektrony, więc potrzebne są dwa Cu(OH)2, z których powstaje jedna jednostka Cu2O.

Drugim produktem nieorganicznym są dwie cząsteczki wody. Współczynniki wynoszą 1:2:1:1:2. Polecenie wymaga cząsteczkowego zapisu z kwasem zgodnie z podanym schematem; nie zastępujemy go innym wariantem jonowym odnoszącym się do dodatkowo zadanych warunków zasadowych.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Równanie: furfural + 2 Cu(OH)₂ → kwas pirośluzowy + Cu₂O + 2 H₂O.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_32.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania