Źródło
Informacja do zadań 20–22.
Do 200 gramów wodnego roztworu chlorku glinu o stężeniu 15% (w procentach masowych)
dodawano porcjami wodny roztwór wodorotlenku sodu zawierający 32 gramy NaOH, który
całkowicie przereagował. Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym schemacie.
… NaOH (aq)

Zapisz, w formie jonowej skróconej, równania wszystkich reakcji zachodzących podczas tego doświadczenia, jeżeli produktem jednej z nich jest jon kompleksowy, w którym glin ma liczbę koordynacyjną równą 4. Równania reakcji zapisz w kolejności, w jakiej zachodzą poszczególne procesy.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odtwórz kolejność obserwacji: najpierw pojawia się osad, a dopiero później powstaje rozpuszczalny kompleks.
Podpowiedź 2
Pierwszy etap to Al3+ + 3OH− → Al(OH)3. Kompleks o liczbie koordynacyjnej cztery zawiera cztery grupy hydroksylowe.
Podpowiedź 3
Jako drugie równanie zapisz Al(OH)3 + OH− → [Al(OH)4]−. Sprawdź, że na obu jego stronach suma ładunków wynosi −1.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
2 p. – za poprawne napisanie dwóch równań reakcji we właściwej kolejności
1 p. – za poprawne napisanie jednego równania reakcji
0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub napisanie równań w niewłaściwej
kolejności albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dodawane jony OH− początkowo łączą się z Al3+, strącając Al(OH)3. Pierwsze równanie ma więc stosunek jonów 1:3. Dalsza porcja zasady reaguje z amfoterycznym osadem, tworząc rozpuszczalny anion tetrahydroksoglinianowy [Al(OH)4]−.
Drugi etap wymaga dodatkowo jednego OH− na jednostkę osadu. Liczba koordynacyjna cztery odpowiada czterem grupom hydroksylowym otaczającym glin. Trzeba zapisać dwa równania w tej kolejności, aby oddać obserwowane najpierw strącanie, a potem roztwarzanie. Sumaryczny zapis od razu do kompleksu nie pokazuje obu procesów wymaganych przez polecenie.