Zadanie 21 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 20–22.

Do 200 gramów wodnego roztworu chlorku glinu o stężeniu 15% (w procentach masowych)

dodawano porcjami wodny roztwór wodorotlenku sodu zawierający 32 gramy NaOH, który

całkowicie przereagował. Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym schemacie.

… NaOH (aq)

Informacja do zadań 20–22. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Zapisz, w formie jonowej skróconej, równania wszystkich reakcji zachodzących podczas tego doświadczenia, jeżeli produktem jednej z nich jest jon kompleksowy, w którym glin ma liczbę koordynacyjną równą 4. Równania reakcji zapisz w kolejności, w jakiej zachodzą poszczególne procesy.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odtwórz kolejność obserwacji: najpierw pojawia się osad, a dopiero później powstaje rozpuszczalny kompleks.

Podpowiedź 2

Pierwszy etap to Al3+ + 3OH− → Al(OH)3. Kompleks o liczbie koordynacyjnej cztery zawiera cztery grupy hydroksylowe.

Podpowiedź 3

Jako drugie równanie zapisz Al(OH)3 + OH− → [Al(OH)4]−. Sprawdź, że na obu jego stronach suma ładunków wynosi −1.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Al3 + + 3OH − → Al(OH)3 (↓)
Al(OH)3 + OH − → [Al(OH)4] − lub Al(OH)3 + OH − → Al(OH)4−

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne napisanie dwóch równań reakcji we właściwej kolejności

1 p. – za poprawne napisanie jednego równania reakcji

0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub napisanie równań w niewłaściwej

kolejności albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dodawane jony OH− początkowo łączą się z Al3+, strącając Al(OH)3. Pierwsze równanie ma więc stosunek jonów 1:3. Dalsza porcja zasady reaguje z amfoterycznym osadem, tworząc rozpuszczalny anion tetrahydroksoglinianowy [Al(OH)4]−.

Drugi etap wymaga dodatkowo jednego OH− na jednostkę osadu. Liczba koordynacyjna cztery odpowiada czterem grupom hydroksylowym otaczającym glin. Trzeba zapisać dwa równania w tej kolejności, aby oddać obserwowane najpierw strącanie, a potem roztwarzanie. Sumaryczny zapis od razu do kompleksu nie pokazuje obu procesów wymaganych przez polecenie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Al3 + + 3OH − → Al(OH)3 (↓)
Al(OH)3 + OH − → [Al(OH)4] − lub Al(OH)3 + OH − → Al(OH)4−
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_21

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania