Źródło
Informacja do zadań 20–22.
Do 200 gramów wodnego roztworu chlorku glinu o stężeniu 15% (w procentach masowych)
dodawano porcjami wodny roztwór wodorotlenku sodu zawierający 32 gramy NaOH, który
całkowicie przereagował. Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym schemacie.
… NaOH (aq)

Wykonaj obliczenia i na podstawie uzyskanego wyniku opisz wszystkie zmiany możliwe do zaobserwowania podczas przebiegu tego doświadczenia.
Obliczenia:
Obserwacje: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj ilość dodanego NaOH z ilością potrzebną do strącenia osadu oraz do całkowitego utworzenia kompleksu.
Podpowiedź 2
W roztworze jest około 0,225 mol AlCl3, a dodano 0,800 mol NaOH. Na mol glinu potrzeba odpowiednio 3 lub 4 mol OH−.
Podpowiedź 3
Porównaj 0,800 mol z progami 0,675 i 0,900 mol. Opisz biały osad, jego częściowe roztwarzanie oraz pozostałość osadu po zakończeniu dodawania zasady.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE



0,225 mola AlCl3 –––––––– x
x = 0,675 mola NaOH
Obserwacje: Najpierw wytrąci się biały osad, który w miarę dodawania zasady będzie się
roztwarzał. Na dnie zlewki pozostanie jednak część osadu.
Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do
wyniku wskazującego, że wodorotlenek sodu został użyty w nadmiarze w stosunku do
chlorku glinu w reakcji wytrącania Al(OH)3.
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
lub
– podanie wyniku z niewłaściwą jednostką.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
1 p. – za poprawne opisanie obserwacji adekwatnych do wykonanych obliczeń.
0 p. – za podanie obserwacji nieadekwatnych do otrzymanego wyniku lub podanie obserwacji
bez wykonania obliczeń albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W roztworze jest 200 · 0,15 = 30 g AlCl3, czyli według zaokrągleń klucza około 0,225 mol. Dodano 32/40 = 0,800 mol NaOH. Strącenie całego glinu jako Al(OH)3 wymaga 3 · 0,225 = 0,675 mol OH−, a przeprowadzenie całości do kompleksu wymagałoby 4 · 0,225 = 0,900 mol.
Ilość dodanej zasady leży między tymi wartościami. Najpierw pojawia się biały osad, potem część osadu się roztwarza, ale część pozostaje. Sam nadmiar względem etapu strącania nie wystarcza do całkowitego zaniku osadu; należy sprawdzić również drugi próg stechiometryczny.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem



0,225 mola AlCl3 –––––––– x
x = 0,675 mola NaOH
Obserwacje: Najpierw wytrąci się biały osad, który w miarę dodawania zasady będzie się
roztwarzał. Na dnie zlewki pozostanie jednak część osadu.