Zadanie 15 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 15–16.

Wykonano doświadczenie zilustrowane na poniższym schemacie.

Informacja do zadań 15–16. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.Informacja do zadań 15–16. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Określ odczyn roztworu powstałego w probówce I i odczyn roztworu powstałego w probówce II oraz napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących podczas tego doświadczenia.

Nr

probówki

Odczyn roztworu

Równanie reakcji

I

  

II

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpoznaj pochodzenie obu soli: od słabego kwasu lub od słabej zasady. Wskaż jon reagujący z wodą.

Podpowiedź 2

Anion stearynianowy tworzy OH−, a jon NH4+ tworzy H3O+. Jony potasu i chlorkowe są obserwatorami.

Podpowiedź 3

Dla I zapisz odczyn zasadowy i hydrolizę anionu stearynianowego. Dla II zapisz odczyn kwasowy oraz NH4+ + H2O ⇌ NH3 + H3O+.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Nr probówkiOdczyn roztworuRównanie reakcji
IzasadowyC₁₇H₃₅COO⁻ + H₂O ⇌ C₁₇H₃₅COOH + OH⁻
IIkwasowyNH₄⁺ + H₂O ⇌ NH₃ + H₃O⁺
lub NH₄⁺ + H₂O ⇌ NH₃·H₂O + H⁺

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli (poprawne określenie odczynu

i poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji).

1 p. – za poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W probówce I rozpuszczono stearynian potasu, czyli sól słabego kwasu i mocnej zasady. Anion stearynianowy przyjmuje proton od wody, tworząc kwas stearynowy i OH−, więc roztwór ma odczyn zasadowy. W II jon amonowy z NH4Cl oddaje proton wodzie, tworząc NH3 i H3O+; odczyn jest kwasowy.

W zapisie jonowym skróconym pomijamy K+ i Cl−, które nie odpowiadają za hydrolizę. Reakcje zapisujemy jako równowagowe. To zachowanie konkretnych jonów, a nie sama nazwa „sól”, rozstrzyga o odczynie obu roztworów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Nr probówkiOdczyn roztworuRównanie reakcji
IzasadowyC₁₇H₃₅COO⁻ + H₂O ⇌ C₁₇H₃₅COOH + OH⁻
IIkwasowyNH₄⁺ + H₂O ⇌ NH₃ + H₃O⁺
lub NH₄⁺ + H₂O ⇌ NH₃·H₂O + H⁺
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_15

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania