Zadanie 3 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 1–4.

Brom występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny dwóch izotopów o masach atomowych

równych 78,92 u i 80,92 u. Średnia masa atomowa bromu jest równa 79,90 u. Pierwiastek ten

w reakcjach utleniania i redukcji może pełnić funkcję zarówno utleniacza, jak i reduktora.

Tworzy związki chemiczne, w których występują różne rodzaje wiązań.

Oblicz, jaki procent atomów bromu występujących w przyrodzie stanowią atomy o masie atomowej 78,92 u, a jaki procent – atomy o masie atomowej 80,92 u.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zapisz średnią ważoną dwóch mas izotopowych. Udziały atomów sumują się do jedności.

Podpowiedź 2

Jeśli lżejszego izotopu jest x, cięższego jest 1−x. Podstaw średnią 79,90 u.

Podpowiedź 3

Rozwiąż 79,90 = 78,92x + 80,92(1−x). Otrzymany ułamek 0,51 przelicz na 51%, a drugi udział wyznacz przez dopełnienie do 100%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

x1 – zawartość procentowa izotopu o masie atomowej M = 78,92 u.

x2 – zawartość procentowa izotopu o masie atomowej M = 80,92 u.

x2 = 100% − x1

79,90 u = [78,92 u · x1 + 80,92 u · (100% − x1)] / 100%

x1 = 51% – zawartość procentowa izotopu o M = 78,92 u.

x2 = 49% – zawartość procentowa izotopu o M = 80,92 u.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w procentach.

0 p. – za błędne obliczenie lub niepodanie wyniku w procentach albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Średnia masa atomowa jest średnią ważoną mas izotopów, a wagami są udziały liczby atomów. Oznaczamy udział lżejszego izotopu przez x, a cięższego przez 1−x. Równanie ma postać 79,90 = 78,92x + 80,92(1−x).

Po uporządkowaniu otrzymujemy 2x = 1,02, czyli x = 0,51. Lżejszy izotop stanowi 51% atomów, a cięższy 49%. Kontrola jakości wyniku jest prosta: średnia leży nieco bliżej masy lżejszego izotopu, więc powinien on nieznacznie przeważać. Udziały muszą sumować się do 100%; nie są to udziały masowe.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

x1 – zawartość procentowa izotopu o masie atomowej M = 78,92 u.

x2 – zawartość procentowa izotopu o masie atomowej M = 80,92 u.

x2 = 100% − x1

79,90 u = [78,92 u · x1 + 80,92 u · (100% − x1)] / 100%

x1 = 51% – zawartość procentowa izotopu o M = 78,92 u.

x2 = 49% – zawartość procentowa izotopu o M = 80,92 u.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_03

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania