Źródło
Informacja do zadań 1–4.
Brom występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny dwóch izotopów o masach atomowych
równych 78,92 u i 80,92 u. Średnia masa atomowa bromu jest równa 79,90 u. Pierwiastek ten
w reakcjach utleniania i redukcji może pełnić funkcję zarówno utleniacza, jak i reduktora.
Tworzy związki chemiczne, w których występują różne rodzaje wiązań.
Mol jest jednostką liczności (ilości) materii. Liczbę drobin odpowiadającą jednemu molowi
nazywamy liczbą Avogadra.
Oblicz bezwzględną masę (wyrażoną w gramach) pojedynczej cząsteczki bromu zbudowanej z atomów dwóch różnych izotopów.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dodaj masy jednego atomu lżejszego i jednego cięższego izotopu. Nie uśredniaj ich udziałów w przyrodzie.
Podpowiedź 2
Masa konkretnej cząsteczki to 159,84 u. Użyj przelicznika 1 u ≈ 1,66 · 10−24 g.
Podpowiedź 3
Pomnóż 159,84 przez przelicznik lub podziel odpowiednią masę molową przez stałą Avogadra. Wynik powinien być bliski 2,65 · 10−22 g.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Masa cząsteczki z jednym atomem każdego izotopu wynosi 78,92 u + 80,92 u = 159,84 u, czyli 2,65 · 10⁻²² g lub równoważnie 26,5 · 10⁻²³ g.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne obliczenie masy cząsteczki bromu o określonym składzie izotopowym.
0 p. – za błędne obliczenie lub podanie wyniku w jednostkach innych niż jednostka masy albo
brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Rozpatrywana cząsteczka Br2 zawiera jeden atom każdego z dwóch izotopów, więc jej masa wynosi 78,92 + 80,92 = 159,84 u. Nie korzystamy tutaj ze średniej masy atomowej naturalnej mieszaniny, ponieważ skład konkretnej cząsteczki jest określony.
Przeliczając jednostkę u na gramy, otrzymujemy 159,84 · 1,66 · 10−24 g ≈ 2,65 · 10−22 g. Równoważnie można podzielić masę molową tych cząsteczek przez stałą Avogadra. Masa musi dotyczyć pojedynczej cząsteczki, dlatego jest bardzo mała; wynik rzędu gramów oznaczałby pomylenie cząsteczki z molem.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Masa cząsteczki z jednym atomem każdego izotopu wynosi 78,92 u + 80,92 u = 159,84 u, czyli 2,65 · 10⁻²² g lub równoważnie 26,5 · 10⁻²³ g.