Zadanie 22 — przykladowy 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Przygotowano dwa roztwory zgodnie z poniższym rysunkiem.

Zadanie 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

Określ barwę, jaką przyjął uniwersalny papierek wskaźnikowy w każdym roztworze.

Uzasadnij przyczynę zmiany barwy wskaźnika, pisząc w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących w probówkach I i II.

 

Barwa papierka

wskaźnikowego

Równanie reakcji w formie jonowej skróconej

Probówka I

  

Probówka II

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wskaż, który jon każdej soli może reagować z wodą. Na+ i NO3− nie odpowiadają za obserwowane zmiany.

Podpowiedź 2

Anion fenolanowy tworzy OH−, a hydroliza jonów cynku(II) zwiększa stężenie H+.

Podpowiedź 3

Przypisz I odczyn zasadowy i niebieską barwę, a II odczyn kwasowy i czerwoną lub różową barwę. W II użyj np. Zn2+ + H2O ⇌ ZnOH+ + H+.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

Barwa papierka

wskaźnikowego

Równanie reakcji w formie jonowej skróconej

Probówka I

niebieski lub zielony,

lub niebieskozielony

C6H5O− + H2O ⇌ C6H5OH + OH−

Probówka II

czerwony lub różowy

Zn2+ + H2O ⇌ ZnOH+ + H+

lub

Zn2+ + 2H2O ⇌ ZnOH+ + H3O+

lub

Zn2+ + 2H2O ⇌ Zn(OH)2 + 2H+

lub

Zn2+ + 4H2O ⇌ Zn(OH)2 + 2H3O+

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne uzupełnienie obu wierszy tabeli

1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli

0 pkt – błędne uzupełnienie obu wierszy tabeli lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Odczyn soli ustalamy na podstawie reakcji ich jonów z wodą. Fenolan jest anionem słabego kwasu i przyjmuje proton od wody, wytwarzając OH−. Roztwór I ma więc odczyn zasadowy, a papierek przyjmuje barwę niebieską lub niebieskozieloną, zgodnie z zakresem klucza.

W roztworze II uwodniony jon Zn2+ zakwasza wodę wskutek hydrolizy, natomiast azotan(V) jest jonem obserwatorem. Papierek staje się czerwony lub różowy. W równaniu jonowym dla II można pokazać pierwszy etap hydrolizy prowadzący do ZnOH+ i H+. Równania muszą wyjaśniać kierunek zmiany odczynu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

Barwa papierka

wskaźnikowego

Równanie reakcji w formie jonowej skróconej

Probówka I

niebieski lub zielony,

lub niebieskozielony

C6H5O− + H2O ⇌ C6H5OH + OH−

Probówka II

czerwony lub różowy

Zn2+ + H2O ⇌ ZnOH+ + H+

lub

Zn2+ + 2H2O ⇌ ZnOH+ + H3O+

lub

Zn2+ + 2H2O ⇌ Zn(OH)2 + 2H+

lub

Zn2+ + 4H2O ⇌ Zn(OH)2 + 2H3O+

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_00_przykladowy_22

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania