Przygotowano dwa roztwory zgodnie z poniższym rysunkiem.

Określ barwę, jaką przyjął uniwersalny papierek wskaźnikowy w każdym roztworze.
Uzasadnij przyczynę zmiany barwy wskaźnika, pisząc w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących w probówkach I i II.
Barwa papierka wskaźnikowego | Równanie reakcji w formie jonowej skróconej | |
|---|---|---|
Probówka I | ||
Probówka II |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wskaż, który jon każdej soli może reagować z wodą. Na+ i NO3− nie odpowiadają za obserwowane zmiany.
Podpowiedź 2
Anion fenolanowy tworzy OH−, a hydroliza jonów cynku(II) zwiększa stężenie H+.
Podpowiedź 3
Przypisz I odczyn zasadowy i niebieską barwę, a II odczyn kwasowy i czerwoną lub różową barwę. W II użyj np. Zn2+ + H2O ⇌ ZnOH+ + H+.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Barwa papierka wskaźnikowego | Równanie reakcji w formie jonowej skróconej | |
|---|---|---|
Probówka I | niebieski lub zielony, lub niebieskozielony | C6H5O− + H2O ⇌ C6H5OH + OH− |
Probówka II | czerwony lub różowy | Zn2+ + H2O ⇌ ZnOH+ + H+ lub Zn2+ + 2H2O ⇌ ZnOH+ + H3O+ lub Zn2+ + 2H2O ⇌ Zn(OH)2 + 2H+ lub Zn2+ + 4H2O ⇌ Zn(OH)2 + 2H3O+ |
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie obu wierszy tabeli
1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli
0 pkt – błędne uzupełnienie obu wierszy tabeli lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Odczyn soli ustalamy na podstawie reakcji ich jonów z wodą. Fenolan jest anionem słabego kwasu i przyjmuje proton od wody, wytwarzając OH−. Roztwór I ma więc odczyn zasadowy, a papierek przyjmuje barwę niebieską lub niebieskozieloną, zgodnie z zakresem klucza.
W roztworze II uwodniony jon Zn2+ zakwasza wodę wskutek hydrolizy, natomiast azotan(V) jest jonem obserwatorem. Papierek staje się czerwony lub różowy. W równaniu jonowym dla II można pokazać pierwszy etap hydrolizy prowadzący do ZnOH+ i H+. Równania muszą wyjaśniać kierunek zmiany odczynu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Barwa papierka wskaźnikowego | Równanie reakcji w formie jonowej skróconej | |
|---|---|---|
Probówka I | niebieski lub zielony, lub niebieskozielony | C6H5O− + H2O ⇌ C6H5OH + OH− |
Probówka II | czerwony lub różowy | Zn2+ + H2O ⇌ ZnOH+ + H+ lub Zn2+ + 2H2O ⇌ ZnOH+ + H3O+ lub Zn2+ + 2H2O ⇌ Zn(OH)2 + 2H+ lub Zn2+ + 4H2O ⇌ Zn(OH)2 + 2H3O+ |