Zadanie 21 — przykladowy 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony3 pktOczekuje na przegląd podstawy

Twardość przemijająca wody jest wywołana obecnością jonów wodorowęglanowych. Ich

obecność można stwierdzić za pomocą roztworu siarczanu(VI) żelaza(II). Po dodaniu

do wody zawierającej jony wodorowęglanowe świeżo sporządzonego, nasyconego roztworu

siarczanu(VI) żelaza(II) obserwuje się proces zachodzący w trzech etapach. W etapie I

obserwujemy zmętnienie wywołane powstaniem węglanu żelaza(II). W etapie II na skutek

hydrolizy węglanu żelaza(II) powstaje biały wodorotlenek żelaza(II). W etapie III zachodzi

natychmiastowe utlenienie wodorotlenku żelaza(II) do pomarańczowobrązowego

wodorotlenku żelaza(III), a powstający osad opada na dno naczynia.

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej w etapie I oraz w formie cząsteczkowej równania reakcji zachodzących w etapach II i III procesu wykrywania jonów wodorowęglanowych w wodzie.

Etap I: …

Etap II: …

Etap III: …

Uwaga redakcyjna. Twardość węglanowa jest związana przede wszystkim z jonami wapnia i magnezu. Przedstawione reakcje wykrywają jony wodorowęglanowe.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozdziel strącanie węglanu, jego hydrolizę i późniejsze utlenianie. Nie wszystkie etapy są reakcjami redoks.

Podpowiedź 2

W I uwzględnij CO2 i H2O obok FeCO3. W II żelazo zachowuje stopień utlenienia +II.

Podpowiedź 3

W III zbilansuj 4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O → 4Fe(OH)3. Sprawdź, czy I jest zapisany jonowo, a II i III cząsteczkowo.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Etap I: 2HCO 3− + Fe2+ → FeCO3(↓) + CO2 + H2O
Etap II: FeCO3 + H2O → Fe(OH)2 + CO2
Etap III: 4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O → 4Fe(OH)3

Zasady oceniania

3 pkt – poprawne napisanie trzech równań reakcji

2 pkt – poprawne napisanie dwóch równań reakcji

1 pkt – poprawne napisanie jednego równania reakcji

0 pkt – błędne napisanie trzech równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne

współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Każdy etap opisuje inny proces, dlatego równania tworzymy osobno. W I dwa jony wodorowęglanowe reagują z Fe2+, dając FeCO3, CO2 i wodę; suma ładunków po obu stronach wynosi zero. W II węglan ulega hydrolizie do Fe(OH)2 i CO2, bez zmiany stopnia utlenienia żelaza.

W III tlen z powietrza utlenia żelazo z +II do +III; potrzebne są też cząsteczki wody. Współczynniki tego etapu wynoszą 4:1:2:4. Tylko etap I zapisujemy jonowo skrócony, a etapy II i III cząsteczkowo, zgodnie z poleceniem.

Uwaga redakcyjna. Twardość węglanowa wiąże się przede wszystkim z jonami Ca²⁺ i Mg²⁺ obecnymi w wodzie w układzie węglanowym. Reakcje w zadaniu wykazują obecność wodorowęglanów. Same w sobie nie oznaczają zawartości wapnia ani magnezu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Etap I: 2HCO 3− + Fe2+ → FeCO3(↓) + CO2 + H2O
Etap II: FeCO3 + H2O → Fe(OH)2 + CO2
Etap III: 4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O → 4Fe(OH)3
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_00_przykladowy_21

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania