Zaprojektowano doświadczenie zilustrowane poniższym schematem.
100 g kwasu solnego o stężeniu 10% masowych

Na podstawie analizy danych postawiono następującą hipotezę:
„Po zmieszaniu reagentów w kolbie przebiegnie reakcja zobojętniania i dlatego otrzymany
roztwór będzie miał odczyn obojętny.”
Oceń, czy postawiona hipoteza jest poprawna, czy błędna. Określ przewidywany odczyn otrzymanego roztworu. Odpowiedź uzasadnij
Hipoteza jest (poprawna / błędna).
Odczyn roztworu będzie …
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Z jednakowych mas i stężeń procentowych wyznacz masy HCl oraz NaOH. Następnie porównaj liczby moli.
Podpowiedź 2
Każdego reagenta jest 10 g, ale mają różne masy molowe: 36,5 g/mol i 40 g/mol.
Podpowiedź 3
HCl jest około 0,274 mol, a NaOH 0,250 mol. Wskaż błędną hipotezę i odczyn kwasowy wynikający z nadmiaru HCl.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
2 pkt – poprawna ocena i określenie odczynu oraz poprawne uzasadnienie
1 pkt – poprawna ocena i określenie odczynu oraz błędne uzasadnienie
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Oba roztwory mają taką samą masę i stężenie procentowe, więc zawierają po 10 g substancji rozpuszczonej. Nie oznacza to jednak jednakowej liczby moli. Dla HCl otrzymujemy 10/36,5 ≈ 0,274 mol, a dla NaOH 10/40 = 0,250 mol.
Reagują one w stosunku 1:1, dlatego po zużyciu zasady pozostaje nadmiar kwasu. Otrzymany roztwór ma odczyn kwasowy, a hipoteza jest błędna. Sama nazwa reakcji zobojętniania nie gwarantuje odczynu obojętnego mieszaniny: konieczne są odpowiednie ilości reagentów. Uzasadnienie musi odwołać się do nadmiaru molowego HCl.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
