W laboratorium tlen można otrzymać między innymi podczas termicznego rozkładu
manganianu(VII) potasu.
a) Zapisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji zachodzącej podczas doświadczenia.
b) Narysuj schemat zestawu doświadczalnego uwzględniający otrzymywanie i zbieranie wydzielanego tlenu.
Rysunek
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zapisz trzy produkty termicznego rozkładu i zbilansuj liczbę atomów K, Mn oraz O.
Podpowiedź 2
Dwa KMnO4 dają po jednej jednostce K2MnO4, MnO2 i O2. W zestawie potrzebujesz źródła ogrzewania i drogi odprowadzania gazu.
Podpowiedź 3
Narysuj rurkę prowadzącą od ogrzewanej probówki do odwróconego naczynia z wodą. Tlen powinien wypierać wodę i gromadzić się w odbieralniku.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Część a)
Część b)

Zasady oceniania
Część a)
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji
0 pkt – błędne napisanie równania (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub brak odpowiedzi
Część b)
1 pkt – poprawny rysunek zestawu doświadczalnego
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Podczas ogrzewania KMnO4 powstają manganian(VI) potasu, tlenek manganu(IV) i tlen. Bilans atomów prowadzi do współczynników 2:1:1:1. Projekt zestawu musi przedstawiać ogrzewane naczynie z substancją stałą, zamknięcie z rurką odprowadzającą gaz oraz odbieralnik tlenu.
Można zbierać tlen nad wodą, ponieważ słabo się w niej rozpuszcza: gaz wypiera wodę z odwróconego, początkowo wypełnionego nią naczynia. Sam rysunek ogrzewanej probówki nie wystarcza, bo nie pokazuje zbierania produktu. Warto zaznaczyć połączenie rurki z odbieralnikiem i ogrzewanie reagenta, zgodnie z przykładem w kluczu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Część a)
Część b)
