Źródło
Informacja do zadań 14–17.
W probówkach I, II i III przeprowadzono doświadczenie, w którym badano wpływ
środowiska na redukcję jonów MnO 4 −. Dysponowano wodnymi roztworami:
· azotanu(III) sodu
· siarczanu(VI) sodu
· kwasu siarkowego(VI)
· wodorotlenku sodu.
Stwierdzono, że w probówce I nastąpiło odbarwienie fioletowego roztworu. W probówce III
jon manganianowy(VII) zredukował się do związku, w którym mangan przyjmuje stopień
utlenienia IV.
a) Napisz wzory jonów zawierających mangan, które powstały w wyniku redukcji jonów
MnO4− w probówkach I i II.
Probówka I: … Probówka II: …
b) Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równanie reakcji redukcji i równanie reakcji utleniania zachodzących podczas reakcji przebiegającej w probówce III.
Równanie reakcji redukcji:
Równanie reakcji utleniania:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpoznaj produkty redukcji manganu w trzech środowiskach, a następnie policz zmiany stopni utlenienia.
Podpowiedź 2
Dla III redukcja manganu wymaga 3 elektronów, a utlenianie azotu oddania 2 elektronów. Do bilansu użyj H2O i OH−.
Podpowiedź 3
W redukcji zapisz MnO4− + 2H2O + 3e− → MnO2 + 4OH−. Utlenianie zbilansuj jako NO2− + 2OH− → NO3− + H2O + 2e−.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Część a)
Probówka I: Mn2+
Probówka II: MnO42−
Część b)
Równanie procesu redukcji:
Równanie procesu utlenienia:
Zasady oceniania
Część a)
1 pkt – poprawne napisanie wzorów jonów powstających w probówkach I i II
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Część b)
2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej obu równań
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej tylko jednego równania
0 pkt – – błędne napisanie obu równań (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu)
– odwrotne przypisanie równań procesom utleniania i redukcji
– brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W kwasowej probówce I mangan(VII) redukuje się do Mn2+, a w zasadowej II do jonów MnO42−. W probówce III tworzy się MnO2: zmiana stopnia utlenienia +VII na +IV wymaga przyjęcia trzech elektronów. Azot w NO2− zmienia stopień utlenienia z +III na +V i oddaje dwa elektrony.
Półreakcje dla III bilansujemy przy użyciu H2O i OH−. Elektrony muszą znaleźć się po stronie substratów redukcji i produktów utleniania. Każdą półreakcję sprawdzamy niezależnie pod względem liczby atomów oraz sumy ładunków.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Część a)
Probówka I: Mn2+
Probówka II: MnO42−
Część b)
Równanie procesu redukcji:
Równanie procesu utlenienia: