Zadanie 34 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 34–36.

Pewien aminokwas białkowy z grupy aminokwasów obojętnych zawiera 34,28% masowych

węgla, 13,33% masowych azotu, 45,71% masowych tlenu oraz wodór.

Na podstawie odpowiednich obliczeń wykaż, że aminokwas o podanym składzie procentowym ma wzór sumaryczny C3H7NO3.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oblicz brakujący udział procentowy wodoru. Następnie przyjmij próbkę 100 g.

Podpowiedź 2

Podziel masę każdego pierwiastka przez jego masę molową atomową. Nie porównuj bezpośrednio procentów masowych jako liczby atomów.

Podpowiedź 3

Podziel otrzymane liczby moli przez około 0,952. Proporcja C:H:N:O powinna wynieść w przybliżeniu 3:7:1:3.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 34 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Wzór sumaryczny: C3H7NO3

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i ustalenie wzoru

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody i popełnienie błędów rachunkowych prowadzących

do błędnego wzoru

0 pkt – zastosowanie błędnej metody lub brak rozwiązania

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Przyjmujemy umownie 100 g aminokwasu, dzięki czemu udziały procentowe stają się masami pierwiastków. Wodór stanowi 100 − 34,28 − 13,33 − 45,71 = 6,68%, czyli 6,68 g. Masy dzielimy przez masy molowe atomów: dla C otrzymujemy około 2,857 mol, H 6,68 mol, N 0,952 mol i O 2,857 mol.

Po podzieleniu wszystkich wartości przez najmniejszą otrzymujemy proporcję bliską 3:7:1:3. Wynika z niej wzór empiryczny C3H7NO3, zgodny z podanym wzorem sumarycznym. Obliczenie składu dla tego wzoru potwierdza zgodność; same procenty ustalają jednak tylko proporcję atomów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 34 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Wzór sumaryczny: C3H7NO3

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_34

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania