Źródło
Informacja do zadań 34–36.
Pewien aminokwas białkowy z grupy aminokwasów obojętnych zawiera 34,28% masowych
węgla, 13,33% masowych azotu, 45,71% masowych tlenu oraz wodór.
Na podstawie odpowiednich obliczeń wykaż, że aminokwas o podanym składzie procentowym ma wzór sumaryczny C3H7NO3.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oblicz brakujący udział procentowy wodoru. Następnie przyjmij próbkę 100 g.
Podpowiedź 2
Podziel masę każdego pierwiastka przez jego masę molową atomową. Nie porównuj bezpośrednio procentów masowych jako liczby atomów.
Podpowiedź 3
Podziel otrzymane liczby moli przez około 0,952. Proporcja C:H:N:O powinna wynieść w przybliżeniu 3:7:1:3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wzór sumaryczny: C3H7NO3
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i ustalenie wzoru
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody i popełnienie błędów rachunkowych prowadzących
do błędnego wzoru
0 pkt – zastosowanie błędnej metody lub brak rozwiązania
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Przyjmujemy umownie 100 g aminokwasu, dzięki czemu udziały procentowe stają się masami pierwiastków. Wodór stanowi 100 − 34,28 − 13,33 − 45,71 = 6,68%, czyli 6,68 g. Masy dzielimy przez masy molowe atomów: dla C otrzymujemy około 2,857 mol, H 6,68 mol, N 0,952 mol i O 2,857 mol.
Po podzieleniu wszystkich wartości przez najmniejszą otrzymujemy proporcję bliską 3:7:1:3. Wynika z niej wzór empiryczny C3H7NO3, zgodny z podanym wzorem sumarycznym. Obliczenie składu dla tego wzoru potwierdza zgodność; same procenty ustalają jednak tylko proporcję atomów.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wzór sumaryczny: C3H7NO3