Zadanie 32 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony3 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 31–32.

Opis pewnego produktu spożywczego zawiera informacje dotyczące związków chemicznych

wchodzących w jego skład. Wynika z niego, że najliczniejszą grupę związków stanowią

węglowodany (fruktoza, glukoza, maltoza). Obecne są także kwasy organiczne (cytrynowy,

glukonowy, jabłkowy, foliowy), wyższe alkohole alifatyczne, aldehydy, ketony, estry oraz

związki polifenolowe. Ponadto w skład produktu wchodzą białka, pewne ilości

mikroelementów oraz witaminy. Jego barwa uzależniona jest od obecności barwników.

Na lekcji chemii uczniowie zapoznali się z opisem produktu spożywczego i z przygotowanym

zestawem doświadczalnym zilustrowanym na poniższym schemacie.

zawiesina Cu(OH)2 zawiesina Cu(OH)2

z nadmiarem NaOH z nadmiarem NaOH

Informacja do zadań 31–32. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

Następnie sformułowali cel doświadczenia:

Potwierdzenie obecności glukozy w badanym produkcie spożywczym.

Po zmieszaniu reagentów uczniowie ogrzali zawartość obu probówek i po chwili w każdej

z nich zaobserwowali powstanie ceglastoczerwonego osadu.

Przemianę zachodzącą w probówce I nazwali próbą kontrolną, a przemianę zachodzącą

w probówce II – próbą badawczą. Na podstawie przyjętych założeń i obserwacji uczniowie

sformułowali wniosek:

W produkcie spożywczym obecna jest glukoza.

Zadanie 32 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.

a) Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem pobranych lub oddanych elektronów

(zapis jonowo-elektronowy) równania procesów redukcji i utleniania.

Równanie procesu redukcji:

Równanie procesu utleniania:

b) Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.

Zadanie 32 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal zmianę stopnia utlenienia miedzi i liczbę elektronów oddawanych przez grupę aldehydową.

Podpowiedź 2

Dwa atomy Cu(II) przyjmują łącznie dwa elektrony. Bilansuj półreakcje z użyciem OH− i H2O, ponieważ środowisko jest zasadowe.

Podpowiedź 3

Po zsumowaniu półreakcji i skróceniu wspólnych składników otrzymasz współczynniki 1, 2, 1, 1, 1, 3. Sprawdź osobno bilans ładunku i atomów wodoru.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Część a)

Odpowiedź CKE 32 — oryginalny fragment CKE, s.20

Część b)

Odpowiedź CKE 32 — oryginalny fragment CKE, s.20

Zasady oceniania

Część a)

2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej obu równań

1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej tylko jednego równania

0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Część b)

1 pkt – poprawne uzupełnienie współczynników stechiometrycznych

Uwaga: Zdający otrzymuje 1 punkt również wtedy, gdy nie otrzymał oceny

pozytywnej za zapisanie równań w części a) zadania, ale poprawnie dobrał

współczynniki w części b).

0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W próbie Trommera glukoza oddaje dwa elektrony przy utlenianiu grupy aldehydowej do anionu karboksylanowego. Dwa atomy miedzi zmieniają stopień utlenienia z +II na +I i łącznie przyjmują te dwa elektrony. Półreakcje bilansujemy w środowisku zasadowym z udziałem wody i jonów wodorotlenkowych.

Po dodaniu półreakcji skracamy elektrony i wspólne składniki. Współczynniki całego równania, w kolejności podanego schematu, wynoszą 1, 2, 1, 1, 1, 3. Na koniec sprawdzamy atomy i ładunki. Produktem organicznym w tym środowisku jest anion, a nie niezdysocjowany kwas.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Część a)

Odpowiedź CKE 32 — oryginalny fragment CKE, s.20

Część b)

Odpowiedź CKE 32 — oryginalny fragment CKE, s.20
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_32

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania