Zadanie 24 — grudzień 2014 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Przykładami organicznych substancji wykorzystywanych do konserwowania artykułów

kosmetycznych są związki znane pod nazwami handlowymi PCMX i METHAFORM.

W tabeli poniżej podano ich nazwy systematyczne.

Napisz wzory półstrukturalne (grupowe lub uproszczone) tych związków.

Nazwa

handlowa

PCMX

METHAFORM

Wzór

cząsteczki

  

Nazwa

4-chloro-3,5-dimetylofenol

1,1,1-trichloro-2-metylopropan-2-ol

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

W każdym związku najpierw narysuj szkielet główny oraz grupę hydroksylową. Dopiero potem dodaj podstawniki.

Podpowiedź 2

W fenolu numer 1 przypada atomowi węgla z grupą hydroksylową. W drugim związku grupa hydroksylowa i dodatkowy metyl są przy atomie 2.

Podpowiedź 3

Dla PCMX umieść metyle w pozycjach 3 i 5 oraz chlor w 4. Dla METHAFORM zastąp trzy wodory przy pierwszym atomie węgla chlorem i sprawdź wartościowość.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

PCMX

METHAFORM

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 16.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 16.

4-chloro-3,5-dimetylofenol

1,1,1-trichloro-2-metylopropan-2-ol

Zasady oceniania

1 pkt – narysowanie dwóch poprawnych wzorów

0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Nazwę związku zamieniamy na rysunek, zaczynając od szkieletu głównego i grupy o najwyższym pierwszeństwie. Dla PCMX szkieletem jest fenol: atom węgla związany z grupą hydroksylową ma numer 1. Grupy metylowe umieszczamy przy atomach 3 i 5, a chlor przy atomie 4.

Dla METHAFORM podstawą jest propan-2-ol; do środkowego atomu węgla dodajemy grupę metylową, a trzy wodory przy atomie 1 zastępujemy chlorem. Na końcu sprawdzamy czterowartościowość każdego atomu węgla. Oba wzory muszą odpowiadać wszystkim lokantom nazwy.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

PCMX

METHAFORM

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 16.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 16.

4-chloro-3,5-dimetylofenol

1,1,1-trichloro-2-metylopropan-2-ol

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2014_12_probny_24

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania