Źródło
Informacja do zadań 19–20.

Posługując się podziałem charakterystycznym dla chemii organicznej, określ typ reakcji 3. Podkreśl poprawną odpowiedź.
A. addycja
B. eliminacja
C. polimeryzacja
D. substytucja
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw ustal, jaki związek powstaje w wyniku trimeryzacji etynu.
Podpowiedź 2
Mieszanina HNO3 i H2SO4 służy do nitrowania benzenu. Sprawdź, co dzieje się z atomem wodoru pierścienia.
Podpowiedź 3
Grupa nitrowa zastępuje atom wodoru. Taka wymiana jest substytucją, więc wybierz D.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
D.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawna odpowiedź
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Związek Y powstaje przez trimeryzację etynu, zatem jest benzenem. Mieszanina kwasu azotowego(V) i siarkowego(VI) umożliwia jego nitrowanie. W tej przemianie atom wodoru pierścienia zostaje zastąpiony grupą nitrową, a aromatyczny układ pierścienia zostaje zachowany.
Według podanego podziału jest to substytucja, czyli odpowiedź D. Sama obecność wiązań wielokrotnych we wzorze benzenu nie oznacza, że reakcję należy zaliczyć do addycji. Rozstrzygające jest porównanie budowy substratu i produktu: jedna grupa zajmuje miejsce innego atomu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
D.