Zadanie 29 — maj 2026 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Przeprowadzono doświadczenie, do którego użyto odczynnika Tollensa i roztworu pewnego cukru wybranego spośród podanych poniżej.

glukoza   fruktoza   maltoza   sacharoza

Wynik doświadczenia przedstawiono na zdjęciu.

Zdjęcie wyniku doświadczenia z odczynnikiem Tollensa.

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Wynik doświadczenia pokazany na zdjęciu zaobserwowano po dodaniu do odczynnika Tollensa roztworu maltozy.PF
Każdy z wymienionych cukrów wykazuje właściwości redukujące.PF
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpoznaj dodatni wynik próby Tollensa.

Podpowiedź 2

Sprawdź dostępność wolnego atomu anomerycznego w maltozie i sacharozie.

Podpowiedź 3

Uwzględnij przemiany fruktozy w zasadowym środowisku; oceń oba zdania oddzielnie.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

PF

Zasady oceniania

1 pkt – odpowiedź poprawna.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dodatnia próba Tollensa polega na redukcji jonów srebra do metalicznego srebra, tworzącego lustro lub osad. Maltoza daje taki wynik, ponieważ ma wolny atom anomeryczny i może przechodzić do postaci z grupą aldehydową. Pierwsze zdanie jest więc prawdziwe.

Drugie jest fałszywe: sacharoza nie ma wolnego centrum anomerycznego, gdyż oba uczestniczą w wiązaniu glikozydowym. Fruktoza także może dawać dodatnią próbę w zasadowym środowisku odczynnika, dzięki przemianom prowadzącym do aldoz. Nie wolno więc odrzucać wszystkich ketoz ani przypisywać właściwości redukujących wszystkim dwucukrom. O wyniku decyduje konkretna budowa cząsteczki.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

PF

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2026_05_glowny_29

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania