Przeprowadzono doświadczenie, do którego użyto odczynnika Tollensa i roztworu pewnego cukru wybranego spośród podanych poniżej.
glukoza fruktoza maltoza sacharoza
Wynik doświadczenia przedstawiono na zdjęciu.

Oceń prawdziwość zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Wynik doświadczenia pokazany na zdjęciu zaobserwowano po dodaniu do odczynnika Tollensa roztworu maltozy. | P | F |
|---|---|---|
| Każdy z wymienionych cukrów wykazuje właściwości redukujące. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpoznaj dodatni wynik próby Tollensa.
Podpowiedź 2
Sprawdź dostępność wolnego atomu anomerycznego w maltozie i sacharozie.
Podpowiedź 3
Uwzględnij przemiany fruktozy w zasadowym środowisku; oceń oba zdania oddzielnie.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
PF
Zasady oceniania
1 pkt – odpowiedź poprawna.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dodatnia próba Tollensa polega na redukcji jonów srebra do metalicznego srebra, tworzącego lustro lub osad. Maltoza daje taki wynik, ponieważ ma wolny atom anomeryczny i może przechodzić do postaci z grupą aldehydową. Pierwsze zdanie jest więc prawdziwe.
Drugie jest fałszywe: sacharoza nie ma wolnego centrum anomerycznego, gdyż oba uczestniczą w wiązaniu glikozydowym. Fruktoza także może dawać dodatnią próbę w zasadowym środowisku odczynnika, dzięki przemianom prowadzącym do aldoz. Nie wolno więc odrzucać wszystkich ketoz ani przypisywać właściwości redukujących wszystkim dwucukrom. O wyniku decyduje konkretna budowa cząsteczki.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
PF