Uczniowie wykonali doświadczenie, w którym porównywali barwy różnych wskaźników pH w wodnych roztworach HCl, NaCl i NaOH. Wszystkie roztwory miały jednakową wartość stężenia, równą 0,1 mol · dm−3. W doświadczeniu użyto:
- wskaźnika A – fenoloftaleiny – dodanego do jednej probówki
- wskaźnika B – czerwieni Kongo – dodanego do dwóch probówek
- wskaźnika C – błękitu bromotymolowego – dodanego do trzech probówek.
Każdy roztwór badano z zastosowaniem dwóch wybranych wskaźników.
Wyniki doświadczenia pokazano na zdjęciach zamieszczonych w tabeli.
Uzupełnij tabelę. Wpisz:
- nad zdjęciem każdej probówki literę A, B albo C, odpowiadającą wskaźnikowi, który wprowadzono do tej probówki
- w dolnym wierszu tabeli wzór każdej z substancji, której roztwory z dodanymi wskaźnikami pokazano na zdjęciach.
![]() | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpocznij od rozpoznania fenoloftaleiny w zasadowym roztworze.
Podpowiedź 2
Wykorzystaj trzy barwy błękitu bromotymolowego.
Podpowiedź 3
Dopasuj pary zdjęć do odczynów i sprawdź podane liczby użyć każdego wskaźnika.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| C | B | C | A | B | C |
|---|---|---|---|---|---|
![]() | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
| NaCl | NaOH | HCl | |||
Zasady oceniania
- 3 pkt – poprawne uzupełnienie 9 pól tabeli dotyczących trzech roztworów.
- 2 pkt – poprawne uzupełnienie 6 pól tabeli dotyczących dwóch dowolnych roztworów.
- 1 pkt – poprawne uzupełnienie 3 pól tabeli dotyczących jednego dowolnego roztworu.
- 0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Najłatwiej zacząć od probówki o charakterystycznym malinowym zabarwieniu fenoloftaleiny: wskazuje środowisko zasadowe. Błękit bromotymolowy ma barwę żółtą w kwaśnym, zieloną w obojętnym i niebieską w zasadowym roztworze. Czerwień Kongo w silnie kwaśnym środowisku zmienia barwę na niebieskofioletową, a przy obojętnym i zasadowym odczynie jest czerwona.
Zestawienie obu wskaźników dla każdej substancji pozwala przypisać roztwory: NaCl, NaOH i HCl, w kolejności kolumn tabeli. Oznaczenia wskaźników kolejno wynoszą C, B, C, A, B, C. Nie wnioskuj z jednej barwy w oderwaniu od drugiego wskaźnika i liczby jego zastosowań.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| C | B | C | A | B | C |
|---|---|---|---|---|---|
![]() | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
| NaCl | NaOH | HCl | |||





