Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
19.
U muszki owocowej (Drosophila melanogaster) allel B warunkuje brązową barwę ciała
0–1–
2–3
i wykazuje pełną dominację nad allelem b, warunkującym czarną barwę ciała. Allel D
warunkuje wykształcanie odnóży o normalnej długości i wykazuje pełną dominację nad
allelem d, warunkującym występowanie krótkich odnóży. Geny B i D są położone na
chromosomie drugim, w odległości 17,5 cM od siebie.
BD
Skrzyżowano podwójnie heterozygotycznego samca o genotypie
bd z czarną samicą mającą
krótkie odnóża.
1. Zapisz genotyp opisanej samicy. W zapisie zastosuj podane oznaczenia alleli
i uwzględnij położenie loci na chromosomach.
.................................................................................................................................................
2. Uzupełnij tabelę. Zapisz cztery możliwe genotypy gamet wytwarzanych przez
opisanego samca oraz podaj prawdopodobieństwo wystąpienia każdego genotypu
gamety.
Prawdopodobieństwo
Lp.
Genotyp gamety
jego wystąpienia
1.
2.
3.
4.
3. Podaj prawdopodobieństwo, że muszka – losowo wybrana spośród potomstwa
krzyżowanej pary opisanych muszek – będzie miała brązową barwę ciała i normalnie
wykształcone odnóża.
................................................................................................................................................
U muszki owocowej (Drosophila melanogaster) allel B warunkuje brązową barwę ciała
0–1–
2–3
i wykazuje pełną dominację nad allelem b, warunkującym czarną barwę ciała. Allel D
warunkuje wykształcanie odnóży o normalnej długości i wykazuje pełną dominację nad
allelem d, warunkującym występowanie krótkich odnóży. Geny B i D są położone na
chromosomie drugim, w odległości 17,5 cM od siebie.
BD
Skrzyżowano podwójnie heterozygotycznego samca o genotypie
bd z czarną samicą mającą
krótkie odnóża.
1. Zapisz genotyp opisanej samicy. W zapisie zastosuj podane oznaczenia alleli
i uwzględnij położenie loci na chromosomach.
.................................................................................................................................................
2. Uzupełnij tabelę. Zapisz cztery możliwe genotypy gamet wytwarzanych przez
opisanego samca oraz podaj prawdopodobieństwo wystąpienia każdego genotypu
gamety.
Prawdopodobieństwo
Lp.
Genotyp gamety
jego wystąpienia
1.
2.
3.
4.
3. Podaj prawdopodobieństwo, że muszka – losowo wybrana spośród potomstwa
krzyżowanej pary opisanych muszek – będzie miała brązową barwę ciała i normalnie
wykształcone odnóża.
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
3 pkt – poprawne podanie:
•
genotypu samicy ORAZ
•
genotypów gamet wraz z prawdopodobieństwem ich wystąpienia ORAZ
•
prawdopodobieństwa pojawienia się wśród potomstwa krzyżowanej pary muszek
osobnika barwy brązowej o normalnie wykształconych odnóżach.
2 pkt – poprawne podanie:
•
genotypu samicy ORAZ
•
genotypów gamet wraz z prawdopodobieństwem ich wystąpienia
1 pkt – poprawne podanie genotypu samicy.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
1.
bd
bd lub bd / bd , lub bd // bd
2.
1. BD 41,25 % lub 0,4125
2. bd 41,25 % lub 0,4125
3. Bd 8,75 % lub 0,0875
4. bD 8,75 % lub 0,0875
3.
41,25 % lub 0,4125
Uwaga:
Jeżeli zdający podaje niepełne rozwiązanie w przypadku genotypu samicy: bbdd, a więc
właściwy genotyp, ale nieuwzględniający w zapisie położenia loci na chromosomach, to za
rozwiązanie całego zadania przyznaje się maksymalnie 2 pkt.
Jeżeli zdający stosuje podczas obliczeń zaokrąglenia, to za rozwiązanie całego zadania
przyznaje się maksymalnie 2 pkt.
Dopuszcza się odpowiedzi, z których wynika, że rekombinacja genetyczna zachodzi
wyłącznie u samic D. melanogaster.
3 pkt – poprawne podanie:
•
genotypu samicy ORAZ
•
genotypów gamet wraz z prawdopodobieństwem ich wystąpienia ORAZ
•
prawdopodobieństwa pojawienia się wśród potomstwa krzyżowanej pary muszek
osobnika barwy brązowej o normalnie wykształconych odnóżach.
2 pkt – poprawne podanie:
•
genotypu samicy ORAZ
•
genotypów gamet wraz z prawdopodobieństwem ich wystąpienia
1 pkt – poprawne podanie genotypu samicy.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
1.
bd
bd lub bd / bd , lub bd // bd
2.
1. BD 41,25 % lub 0,4125
2. bd 41,25 % lub 0,4125
3. Bd 8,75 % lub 0,0875
4. bD 8,75 % lub 0,0875
3.
41,25 % lub 0,4125
Uwaga:
Jeżeli zdający podaje niepełne rozwiązanie w przypadku genotypu samicy: bbdd, a więc
właściwy genotyp, ale nieuwzględniający w zapisie położenia loci na chromosomach, to za
rozwiązanie całego zadania przyznaje się maksymalnie 2 pkt.
Jeżeli zdający stosuje podczas obliczeń zaokrąglenia, to za rozwiązanie całego zadania
przyznaje się maksymalnie 2 pkt.
Dopuszcza się odpowiedzi, z których wynika, że rekombinacja genetyczna zachodzi
wyłącznie u samic D. melanogaster.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z19
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XIV.1.4 | PR:OG.IV.1
Działy: Genetyka klasyczna
Procesy: dziedziczenie | rozmnażanie
Zagadnienia: Dziedziczenie cech
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych