Zadanie 15.2 — maj 2026 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzonyEgzamin pisemny1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 15 · maj 2026 · Formuła 2023

Materiał do zadania 15; strona PDF 22
Materiał do zadania 15 · strona PDF 22
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW typu C) jest chorobą wywołaną przez wirus
zapalenia wątroby typu C (HCV), którego genom stanowi pojedyncza nić RNA. Większość
infekcji wywołanych HCV ma przebieg bezobjawowy. W niektórych przypadkach dochodzi
do samoistnej eliminacji HCV przez układ odpornościowy (spontaniczne wyzdrowienie).
Większość zakażeń przechodzi jednak w infekcje przewlekłe, co może prowadzić
do zapalenia wątroby, do jej marskości i do rozwoju nowotworu wątroby. Przewlekłym
infekcjom HCV towarzyszy ciągłe uwalnianie do krwi cząstek wirusa z zakażonych
hepatocytów. Nie opracowano dotąd skutecznej szczepionki przeciw HCV.
Na podstawie: J. Bal, Genetyka medyczna i molekularna, Warszawa 2018;
W. Irving i in., Krótkie wykłady. Mikrobiologia medyczna, Warszawa 2008.
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Zadanie 15.2; strona PDF 23
Zadanie 15.2 · strona PDF 23
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
15.2.
Wyjaśnij, dlaczego diagnostyka oparta na amplifikacji genomu HCV metodą
0–1
łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR) jest poprzedzona zastosowaniem odwrotnej
transkryptazy.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 31
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 31
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, uwzględniające rodzaj materiału genetycznego HCV (RNA)
oraz substrat PCR – DNA, oraz rodzaj reakcji katalizowanej przez odwrotną
transkryptazę.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Odwrotna transkryptaza katalizuje reakcję syntezy DNA na matrycy RNA HCV, więc
potem można powielać ten DNA metodą PCR.
•
Genom wirusa HCV to pojedyncza nić RNA, a ponieważ PCR polega na powielaniu DNA,
to trzeba najpierw zmienić nośnik informacji genetycznej z RNA na DNA – co katalizuje
odwrotna transkryptaza.
•
RT używa wirusowego RNA jako matrycy do syntezy cDNA, wykorzystywanego w PCR.
Uwagi:
Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do „przepisywania RNA na DNA” zamiast „syntezy
DNA na matrycy RNA”.
Nie uznaje się odpowiedzi będących jedynie tautologią, np. „Odwrotna transkryptaza
katalizuje reakcję odwrotnej transkrypcji”.
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do HCV jako do retrowirusa, np. „HCV zawiera
odwrotną transkryptazę, zatem na matrycy RNA wirusowego powstaje DNA – substrat PCR”.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z15-2

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XII.5 | PR:XV.3 | PR:XV.4 | PR:XV.5 | PR:OG.IV.1 | PR:OG.IV.2

Działy: Wirusy. Uczeń: | Biotechnologia. Podstawy inżynierii genetycznej. Uczeń:

Organizmy: wirusy | zwierzęta

Procesy: ekspresja genów

Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania