Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 15 · maj 2026 · Formuła 2023
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW typu C) jest chorobą wywołaną przez wirus
zapalenia wątroby typu C (HCV), którego genom stanowi pojedyncza nić RNA. Większość
infekcji wywołanych HCV ma przebieg bezobjawowy. W niektórych przypadkach dochodzi
do samoistnej eliminacji HCV przez układ odpornościowy (spontaniczne wyzdrowienie).
Większość zakażeń przechodzi jednak w infekcje przewlekłe, co może prowadzić
do zapalenia wątroby, do jej marskości i do rozwoju nowotworu wątroby. Przewlekłym
infekcjom HCV towarzyszy ciągłe uwalnianie do krwi cząstek wirusa z zakażonych
hepatocytów. Nie opracowano dotąd skutecznej szczepionki przeciw HCV.
Na podstawie: J. Bal, Genetyka medyczna i molekularna, Warszawa 2018;
W. Irving i in., Krótkie wykłady. Mikrobiologia medyczna, Warszawa 2008.
zapalenia wątroby typu C (HCV), którego genom stanowi pojedyncza nić RNA. Większość
infekcji wywołanych HCV ma przebieg bezobjawowy. W niektórych przypadkach dochodzi
do samoistnej eliminacji HCV przez układ odpornościowy (spontaniczne wyzdrowienie).
Większość zakażeń przechodzi jednak w infekcje przewlekłe, co może prowadzić
do zapalenia wątroby, do jej marskości i do rozwoju nowotworu wątroby. Przewlekłym
infekcjom HCV towarzyszy ciągłe uwalnianie do krwi cząstek wirusa z zakażonych
hepatocytów. Nie opracowano dotąd skutecznej szczepionki przeciw HCV.
Na podstawie: J. Bal, Genetyka medyczna i molekularna, Warszawa 2018;
W. Irving i in., Krótkie wykłady. Mikrobiologia medyczna, Warszawa 2008.
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
15.1.
Wyjaśnij, dlaczego dodatni wynik badania na obecność przeciwciał anty-HCV we krwi
0–1
dorosłej osoby nie przesądza o obecności wirusa we krwi w chwili badania.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Wyjaśnij, dlaczego dodatni wynik badania na obecność przeciwciał anty-HCV we krwi
0–1
dorosłej osoby nie przesądza o obecności wirusa we krwi w chwili badania.
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
................................................................................................................................................
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Transkrypcja tekstu (rysunki i układ w oryginale powyżej)
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do zakończonej skutecznej odpowiedzi
immunologicznej.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Przez limfocyty B pamięci są wytwarzane przeciwciała po zakończonej odpowiedzi
immunologicznej, podczas której wirusy zostały zwalczone.
•
HCV może nie być we krwi, ponieważ został on wyeliminowany przez układ
odpornościowy, jednak wciąż obecne są przeciwciała anty-HCV, które długo utrzymują
się we krwi.
•
Limfocyty B, wytwarzające przeciwciała, są długowieczne, więc pomimo samoistnego
wyzdrowienia wytworzone wcześniej przeciwciała są obecne we krwi.
•
Prawdopodobnie w przebiegu WZW typu C doszło do wytworzenia specyficznych
przeciwciał. Choroba została zwalczona, lecz przeciwciała nadal są w organizmie.
•
Nastąpił wcześniejszy kontakt z wirusem bez wystąpienia choroby.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do zakończonej skutecznej odpowiedzi
immunologicznej.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Przez limfocyty B pamięci są wytwarzane przeciwciała po zakończonej odpowiedzi
immunologicznej, podczas której wirusy zostały zwalczone.
•
HCV może nie być we krwi, ponieważ został on wyeliminowany przez układ
odpornościowy, jednak wciąż obecne są przeciwciała anty-HCV, które długo utrzymują
się we krwi.
•
Limfocyty B, wytwarzające przeciwciała, są długowieczne, więc pomimo samoistnego
wyzdrowienia wytworzone wcześniej przeciwciała są obecne we krwi.
•
Prawdopodobnie w przebiegu WZW typu C doszło do wytworzenia specyficznych
przeciwciał. Choroba została zwalczona, lecz przeciwciała nadal są w organizmie.
•
Nastąpił wcześniejszy kontakt z wirusem bez wystąpienia choroby.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2026-MAJ-F2023-Z15-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XI.2.2.b | PR:OG.IV.1 | PR:OG.I.4
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek | wirusy | zwierzęta
Procesy: ekspresja genów
Zagadnienia: Odporność
Umiejętności: Rozumowanie i zastosowanie nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych | Pogłębianie wiedzy z zakresu różnorodności biologicznej oraz zjawisk i procesów biologicznych zachodzących na różnych poziomach organizacji życia