Zadanie 10.2 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 10 · czerwiec 2024 · Formuła 2015

W królestwie zwierząt hermafrodytyzm (obojnactwo) – obecność zarówno męskich, jak i żeńskich narządów płciowych – występuje dość powszechnie, zwłaszcza u bezkręgowców. Obojnakami są np. dżdżownice czy tasiemce.

Z kolei u motyli występuje wyraźny dymorfizm płciowy, ale rzadko obserwuje się również osobniki o cechach fenotypowych obu płci nazywane gynandromorfami. W niektórych komórkach gynandromorfów znajduje się męski materiał genetyczny, a w pozostałych – żeński, co przekłada się na zaskakujący wygląd. Te cechy nie są przekazywane kolejnym pokoleniom, ponieważ gynandromorfy nie mogą się rozmnażać z powodu nieprawidłowości w budowie układu rozrodczego.

Gynandromorf może powstać, jeżeli w trakcie zapłodnienia do komórki jajowej mającej dwa jądra komórkowe wnikną dwa plemniki. W efekcie powstają dwie linie komórkowe, które na skutek podziałów i różnicowania tworzą chimerowy organizm – łatwy do zidentyfikowania po przepoczwarczeniu.

Na poniższych zdjęciach przedstawiono przedstawicieli gatunku Papilio androgeus – samicę,

Ilustracja do materiału źródłowego

Na podstawie: K. Kornicka, Dwie płcie w jednym ciele, „Wiedza i Życie” 6(1038), 2021. Fotografia: Wikimedia Commons.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 10; strona PDF 16
Materiał do zadania 10 · strona PDF 16
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2024-czerwiec-matura-stara-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące gynandromorfów u motyli są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1.Gynandromorfy – podobnie jak niektóre obojnaki – mogą rozmnażać się bez udziału drugiego partnera.
1. Gynandromorfy – podobnie jak niektóre obojnaki – mogą rozmnażać się bez udziału drugiego partnera.
2.Bez względu na różnice morfologiczne wszystkie komórki organizmu gynandromorficzego zawierają tę samą informację genetyczną.
2. Bez względu na różnice morfologiczne wszystkie komórki organizmu gynandromorficzego zawierają tę samą informację genetyczną.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 10.2; strona PDF 17
Zadanie 10.2 · strona PDF 17

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1. – F, 2. – F.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 14
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 14

Zasady oceniania

1 pkt – za prawidłową ocenę dwóch stwierdzeń. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 10.2

W podstawie programowej

Interpretacja opisu gynandromorfa i odróżnienie od obojnactwa.

  • PR:XI.2.9.c — przedstawia istotę rozmnażania płciowego,
  • PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2024-CZERWIEC-F2015-Z10-2

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XI.2.9.c | PR:OG.III.2

Wymagania historyczne: IV. Przegląd różnorodności organizmów. 11. Zwierzęta bezkręgowe. Zdający: 7) rozróżnia […] owady oraz [opisuje] […] budowę […] [tej grupy].

Działy: Funkcjonowanie zwierząt

Organizmy: zwierzęta

Procesy: rozmnażanie

Zagadnienia: Wymiana gazowa i krążenie

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania